Çfarë tregon aroma e trupit për shëndetin? / Nga diabeti te Parkinsoni, ndryshimet që lidhen me sëmundjet e rënda

Aroma e trupit mund të ndryshojë për shumë arsye, nga ushqimi dhe higjiena te djersitja dhe infeksionet. Por shkencëtarët po studiojnë gjithnjë e më shumë një mundësi tjetër: nëse disa ndryshime të veçanta në aromën e trupit mund të lidhen me sëmundje të caktuara dhe të ndihmojnë në zbulimin e tyre në fazat e hershme.

Trupi i njeriut çliron përmes lëkurës dhe frymëmarrjes një sërë përbërjesh kimike. Disa prej tyre mund të ndryshojnë kur në organizëm ndodhin procese të caktuara biologjike. Pikërisht këto ndryshime po përpiqen të identifikojnë studiuesit.

Një nga rastet më të njohura është ai i Joy Milne, një ish-infermiere nga Skocia, e cila pretendoi se kishte vënë re një ndryshim të veçantë në aromën e bashkëshortit të saj përpara se ai të diagnostikohej me sëmundjen e Parkinsonit.

Aroma që lidhej me Parkinsonin

Milne vuri re se bashkëshorti i saj kishte një aromë të ndryshme dhe të pazakontë. Më vonë, kur mori pjesë në një takim me persona të diagnostikuar me Parkinson, ajo pretendoi se dalloi të njëjtën aromë te pjesëmarrësit.

Aftësia e saj ishte një “mjet” i dobishëm për një studim të ri,  siç raporton BBC, një test me 12 bluza, gjysma e të cilave ishin veshur nga persona me Parkinson, Milne arriti të identifikonte bluzat e personave të diagnostikuar me sëmundjen. Madje, sipas raportimeve, ajo identifikoi edhe një person që në atë kohë nuk ishte diagnostikuar ende.

Rasti tërhoqi vëmendjen e studiuesve, të cilët nisën të shqyrtonin nëse përbërjet kimike që lidhen me sëmundjen mund të identifikohen përmes aromës.

Kjo nuk do të thotë se Parkinsoni mund të diagnostikohet thjesht duke nuhatur një person. Megjithatë, shkencëtarët po përpiqen të zbulojnë se cilat molekula mund të jenë përgjegjëse për ndryshimet e vërejtura.

Edhe sëmundje të tjera mund të ndryshojnë aromën e trupit

Disa gjendje shëndetësore mund të shoqërohen me ndryshime karakteristike të aromës.

Në rastin e diabetit, veçanërisht kur nivelet e ketoneve në organizëm rriten shumë, fryma mund të marrë një aromë të ëmbël ose frutore, e cila shpesh përshkruhet si e ngjashme me frutat ose acetonin. Kjo mund të jetë shenjë e një gjendjeje serioze dhe kërkon vlerësim të menjëhershëm mjekësor nëse shoqërohet me simptoma të tjera.

Problemet e rënda të mëlçisë mund të shkaktojnë gjithashtu ndryshime në erën e frymëmarrjes, ndërsa në disa çrregullime të funksionit të veshkave mund të shfaqet një aromë e pazakontë e frymës, e lidhur me grumbullimin e substancave që normalisht eliminohen nga organizmi.

Edhe infeksione të caktuara mund të shkaktojnë ndryshime në aromë. Këto ndryshime, megjithatë, nuk janë të mjaftueshme për të vendosur një diagnozë dhe mund të kenë shumë shkaqe të tjera.

Qentë dhe nuhatja e sëmundjeve

Për shkak të shqisës së tyre jashtëzakonisht të zhvilluar të nuhatjes, qentë janë përdorur në kërkime për të parë nëse mund të identifikojnë ndryshime kimike që lidhen me sëmundje të ndryshme.

Studime të ndryshme kanë shqyrtuar mundësinë që qentë të trajnohen për të dalluar disa lloje kanceri, diabetin, Parkinsonin dhe gjendje të tjera.

Ideja bazohet në faktin se sëmundjet mund të ndryshojnë proceset metabolike të organizmit dhe, për rrjedhojë, edhe përbërjet kimike që çlirohen përmes frymëmarrjes, djersës, urinës ose materialeve të tjera biologjike.

Shkencëtarët po kërkojnë një “hundë” për diagnozën e hershme

Studiuesit po përpiqen të kthejnë këto vëzhgime në teste shkencore që mund të përdoren në mjekësi. Qëllimi është identifikimi i molekulave specifike që mund të shërbejnë si tregues të sëmundjeve.

Nëse këto kërkime rezultojnë të suksesshme, në të ardhmen mund të zhvillohen metoda të reja, jo invazive, për të ndihmuar në zbulimin e hershëm të disa sëmundjeve.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se një ndryshim i aromës së trupit nuk do të thotë automatikisht se një person ka një sëmundje. Aroma mund të ndikohet nga ushqimi, medikamentet, higjiena, hormonet, infeksionet dhe shumë faktorë të tjerë.