Porosia nga Spanja për eliminimin e Artan Myrtajt, zbardhen pista e pazareve të dro'gës dhe goditjet e policisë

Mediat në Spanjë kanë zbardhur detaje të reja në lidhje me vrasjen e Artan Myrtaj, 44-vjeçari i ekzekutuar më 20 shtator në Sarandë. 

Media madrilene "InfoLibre" e lidh këtë ngjarje me disa operacione të mëdha të kryera së fundmi, kundër trafikut të drogës. Ngarkesat e sekuestruara gjatë javëve të fundit tregojnë kapacitetet logjistike të rrjeteve që transportojnë kokainë nga Amerika Latine dhe e shpërndajnë atë në Evropë. 

Më 11 tetor, Garda Civile njoftoi sekuestrimin e 2.909 kilogramëve kokainë të fshehur në një shtëpi rurale në Guadalahara, e përdorur si qendër magazinimi nga një organizatë kriminale. Operacioni përfundoi me tetë të arrestuar dhe sekuestrimin e katër pushkëve sulmi të tipit Kallashnikov, si dhe të karikatorëve dhe parave të gatshme. Hetuesit gjetën gjithashtu drogë në automjete me ndarje të fshehta. Zbulimi tregoi rëndësinë e infrastrukturës që përdoret për të ruajtur dhe transportuar lëndën narkotike përpara shpërndarjes së saj. 

Dy ditë më vonë, bregdeti i Chipionës u rikthye në hartën e trafikut të drogës. Garda Civile ndaloi një mjet lundrues rekreativ që transportonte rreth 1.000 kilogramë kokainë, të ndarë në 28 pako. Personat që ndodheshin në bord arritën të arratiseshin dhe, sipas informacioneve të publikuara, deri në atë moment nuk ishte kryer asnjë arrestim. 

Presioni policor u shtri edhe në portin e Algecirasit. Më 7 tetor, tre persona u arrestuan teksa dyshohet se po përpiqeshin të nxirrnin 50 kilogramë kokainë nga një kontejner detar. Sipas Agjencisë Tatimore, të dyshuarit mbërritën në terminal me një motor uji të vjedhur dhe u shtirën si punonjës të portit. 

Të tria ngjarjet pasqyrojnë forma të ndryshme të së njëjtës veprimtari: magazinimin e sasive të mëdha të drogës në brendësi të vendit, transportimin e ngarkesave nga deti dhe shfrytëzimin e infrastrukturës portuale për të futur ose për të nxjerrë lëndën narkotike. 

Jo të gjitha këto operacione lidhen me të njëjtën organizatë. Rëndësia e tyre qëndron në faktin se tregojnë larminë e metodave të përdorura nga rrjetet kriminale dhe nevojën për të hetuar jo vetëm ngarkesat, por edhe personat që i financojnë, transportojnë dhe shpërndajnë ato. 

Një nga operacionet që lidh drejtpërdrejt skenën spanjolle me organizatat me origjinë shqiptare u bë publik më 17 shtator. Policia Kombëtare njoftoi shkatërrimin e një organizate kriminale që merrej me transportimin e kokainës drejt vendeve të tjera evropiane. 

Hetimi përfundoi me 15 të arrestuar dhe sekuestrimin e më shumë se 2.700 kilogramëve kokainë. Sipas informacioneve të publikuara, rrjeti transportonte drogën nga zona e Gjibraltarit drejt Malagës dhe Barcelonës, prej nga ajo mund të vazhdonte rrugëtimin nëpër Evropë. 

Hetuesit përshkruan lëvizje në distanca të gjata, përdorimin e automjeteve për transportimin e drogës dhe të ambienteve që shërbenin si baza të përkohshme për magazinimin e ngarkesave. 

Operacioni nxori në pah se aktiviteti kriminal nuk përfundon kur kokaina hyn në Spanjë. Përpara se të mbërrijë te marrësit, ngarkesa duhet të kalojë nëpër një zinxhir shoferësh, ndërmjetësish, magazinash dhe shpërndarësish. Çdo hallkë përfshin kosto, rreziqe dhe marrëdhënie ekonomike që mund të shtrihen në disa vende. 

Një tjetër operacion i përmasave të mëdha u zhvillua në shtator, kur autoritetet spanjolle ndaluan velierën Seute Deern, me flamur polak, rreth 400 milje larg Galicisë. Në bord u zbuluan më shumë se dy tonë kokainë dhe u arrestuan katër anëtarët e ekuipazhit. 

Hetimi drejtoi gishtin nga një strukturë e lidhur me të ashtuquajturin klan i Ballkanit dhe bëri të mundur ndërhyrjen edhe ndaj një personi të dyshuar si përgjegjës i rrjetit në tokë, me bazë në Girona. Operacioni u zhvillua në bashkëpunim ndërkombëtar. 

Rasti ilustron rëndësinë e rrugëve detare për organizatat që merren me trafikun e kokainës. Anijet mundësojnë transportimin e sasive të mëdha të drogës përmes Atlantikut, duke lidhur furnizuesit, ndërmjetësit dhe shpërndarësit që ndodhen në vende të ndryshme. 

Çfarë lidhjeje mund të ketë mes të shtënave me armë në Shqipëri dhe sekuestrimeve të mëdha të kokainës në Spanjë? 

Përgjigjja duhet kërkuar te lidhjet e mundshme ekonomike dhe personale mes rrjeteve kriminale, jo te përputhja kohore e ngjarjeve. Në trafikun ndërkombëtar të kokainës, një ngarkesë e kapur mund të përfaqësojë një humbje të konsiderueshme financiare.  Kjo humbje mund të shkaktojë konflikte mes financuesve, transportuesve, blerësve dhe ndërmjetësve. Borxhet, dyshimet për vjedhje dhe shkeljet e marrëveshjeve mund të çojnë në kërcënime dhe, në raste të caktuara, në episode dhune. 

Specialistët e krimit të organizuar marrin parasysh këta faktorë kur hetojnë hakmarrjet e mundshme. Por këto janë mekanizma të përgjithshëm dhe jo një shpjegim automatik për çdo vrasje. Për të lidhur një vrasje konkrete me një ngarkesë droge, nevojiten prova: komunikime, lëvizje financiare, përputhje mes personave nën hetim ose dëshmi që mundësojnë rindërtimin e ngjarjeve. 

Organizatat kriminale të sotme nuk funksionojnë gjithmonë si struktura të ngurta hierarkike, me një drejtues të vetëm. Në shumë raste, ato veprojnë përmes aleancave, ndërmjetësve dhe grupeve të specializuara që bashkëpunojnë për një operacion të caktuar. Një strukturë mund të financojë blerjen e drogës, një tjetër të organizojë transportin dhe një e tretë të merret me magazinimin ose shpërndarjen. Aleancat mund të ndryshojnë dhe partnerët në një operacion mund të shndërrohen në kundërshtarë kur lindin borxhe ose konflikte ekonomike. 

Për këtë arsye, shprehja “mafia shqiptare” duhet përdorur me saktësi. Ajo nuk identifikon automatikisht një organizatë të vetme që kontrollon të gjitha aktivitetet kriminale me origjinë shqiptare në Evropë. Rrjetet e lidhura me Ballkanin janë të ndryshme dhe mund të kenë interesa të kundërta. 

Përgjigjja policore kërkon veprim përtej sekuestrimit të drogës. Sekuestrimi i tonelatave të kokainës përbën një goditje të rëndësishme, por nuk garanton se struktura që organizoi dërgesën është shkatërruar. Transportuesit mund të zëvendësohen, magazinat mund të zhvendosen dhe kontaktet logjistike mund të riorganizohen. 

Çelësi është të ndiqet gjurma e parave, të gjenden pasuritë e përfituara nga trafiku i drogës dhe të luftohet pastrimi i parave. Paralelisht, hetimet për vrasjet duhet të identifikojnë si autorët materialë, ashtu edhe personat që mund t’i kenë urdhëruar sulmet. 

Ngjarjet e fundit në Shqipëri dhe operacionet kundër drogës në Spanjë paraqesin dy skenarë të së njëjtës sfidë evropiane: pengimin e rrjeteve kriminale që të ruajnë aftësinë e tyre operacionale, pavarësisht arrestimeve dhe sekuestrimeve. 

Lidhja e drejtpërdrejtë mes vrasjeve në Sarandë dhe ngarkesave të sekuestruara në Spanjë nuk është vërtetuar. Megjithatë, analiza e përbashkët e të dy fenomeneve ndihmon për të kuptuar përmasat ndërkombëtare të problemit dhe rëndësinë e bashkëpunimit mes vendeve. 

Suksesi i vërtetë policor nuk matet vetëm me kilogramët e kokainës së sekuestruar apo numrin e personave të arrestuar. Ai matet me aftësinë për të shkatërruar strukturat që financojnë, koordinojnë dhe mbrojnë aktivitetin kriminal, duke parandaluar që një ngarkesë e humbur të zëvendësohet nga një tjetër dhe që një konflikt i pazgjidhur të përfundojë në një tjetër atentat me armë zjarri.