Mbi 8 mijë kë'rcënime me bombë në Europë, evakuohen shkolla dhe devijohen fluturimet

Aktualitet

Mbi 8 mijë kë'rcënime me bombë në Europë,
Europa po përballet me një valë të paprecedentë alarmesh për bomba, që gjatë javëve të fundit kanë shkaktuar kaos në shkolla, aeroporte, kompani ajrore dhe institucione mediatike. Mijëra mesazhe kërcënuese kanë detyruar autoritetet të ndërmarrin masa urgjente sigurie, pavarësisht se rastet e raportuara deri tani kanë rezultuar alarme të rreme.

Sipas një investigimi të agjencisë ndërkombëtare të lajmeve Reuters, gjatë muajit të fundit janë regjistruar mbi 8 mijë kërcënime të tilla në vende të ndryshme europiane. Shifra është përllogaritur duke analizuar të dhënat e autoriteteve, raportimet e mediave dhe informacionet e kompanive të specializuara në sigurinë kibernetike.

Në shënjestër kanë qenë kryesisht institucionet arsimore në Itali, Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë, por kërcënimet janë shtrirë edhe te aeroportet, avionët e pasagjerëve, televizionet dhe organizata të ndryshme.

Nga shkollat te aeroportet, si nisi vala e kërcënimeve

Një nga episodet e para u shënua më 19 tetor në Belfast të Irlandës së Veriut.

Shkolla fillore “St John the Baptist” mori një mesazh elektronik që paralajmëronte praninë e një bombe në ambientet e saj.

Drejtori Chris Donnelly tregoi për Reuters se mesazhi i ishte dukur i dyshimtë, pasi përmbante formulime të përgjithshme dhe ishte shpërndarë në shumë institucione të tjera arsimore.

Megjithatë, për të shmangur çdo rrezik, drejtuesit e shkollës organizuan kontrollin e ndërtesës, ndërsa nxënësit qëndruan brenda ambienteve.

Policia konfirmoi më vonë se rreth 300 shkolla kishin marrë paralajmërime të ngjashme, të cilat rezultuan të pavërteta.

Por situata nuk përfundoi aty.

Në fillim të nëntorit, kërcënimet u rikthyen me intensitet më të madh, duke prekur këtë herë edhe sektorin e aviacionit.

Më 2 nëntor, një avion i kompanisë Wizz Air, që po kryente fluturimin nga Londra drejt Sofjes, u detyrua të ndryshonte itinerarin dhe të ulej në Budapest pas një paralajmërimi për bombë.

Vetëm një ditë më vonë, shtatë fluturime të tjera dhe një anije turistike pranë brigjeve greke u përballën me kërcënime të ngjashme.

Më 5 nëntor, një tjetër seri alarmesh shkaktoi probleme në qarkullimin ajror në disa shtete europiane.

Të dhënat e AirNav Radar tregojnë se nga data 2 deri më 6 nëntor, mbi 50 fluturime të realizuara nga rreth 15 kompani ajrore u vunë në shënjestër të kërcënimeve të rreme.

Mesazhe kërcënuese në emër të grupeve ruse
Një element që ka tërhequr vëmendjen e hetuesve është ndryshimi i përmbajtjes dhe i emrave të përdorur në mesazhet kërcënuese.

Ndërsa paralajmërimet e tetorit përmbanin referenca ndaj ligjit të Sheriatit, ato të nëntorit u shpërndanë në emër të një grupi ekstremist rus kundër feminizmit, të njohur si “Male State”.

Mesazhet përmbanin kërcënime për shpërthime dhe viktima, me formulime që synonin të shkaktonin frikë te marrësit.

Në njërin prej tyre shkruhej: “Sot qielli juaj do të jetë i kuq”.

Megjithatë, themeluesi i grupit “Male State” ka mohuar përfshirjen në këto veprime.

Autoritetet nuk kanë arritur ende të përcaktojnë nëse emri i organizatës është përdorur nga persona të tjerë për të fshehur identitetin e vërtetë të autorëve.

Panik edhe në televizionet europiane
Më 6 nëntor, fushata e kërcënimeve u zgjerua duke përfshirë disa prej mediave më të njohura të kontinentit.

Televizioni francez TF1, ai bullgar Nova dhe transmetuesi publik irlandez RTÉ ishin mes institucioneve që morën paralajmërime për bomba.

Në Irlandë, situata detyroi drejtuesit e RTÉ të ndërprisnin përkohësisht disa programe dhe të evakuonin personelin nga ndërtesa.

Sipas kompanisë së sigurisë kibernetike Proofpoint, gjatë kësaj periudhe të paktën 12 organizata mediatike u bënë objekt i mesazheve kërcënuese.

6,300 shkolla në Itali marrin kërcënime brenda një dite
Një nga episodet më të mëdha të kësaj fushate u regjistrua më 11 nëntor.

Vetëm në Itali, rreth 6,300 shkolla morën mesazhe elektronike që pretendonin se në ambientet e tyre ishin vendosur bomba.

Paralajmërimet u dërguan në emër të një grupi të quajtur “Misoginistan”, emërtim që duket se ka lidhje me grupin “Male State”.

Në disa zona, autoritetet vendosën evakuimin e shkollave si masë parandaluese.

Po atë ditë, rreth 1,000 institucione arsimore në Skoci dhe 300 të tjera në Irlandën e Veriut morën kërcënime të ngjashme.

Mediat irlandeze raportuan gjithashtu për rreth 300 shkolla të tjera të shënjestruara në Irlandë.

Një pjesë e institucioneve kishin marrë paralajmërime edhe gjatë valës së tetorit, duke ngritur dyshime se autorët mund të kenë përdorur të njëjtat lista adresash elektronike.

Kompania Mimecast ka identifikuar ngjashmëri të konsiderueshme mes shkollave të shënjestruara në Skoci gjatë dy periudhave.

Megjithatë, Reuters thekson se nuk ka qenë e mundur të vërtetohet në mënyrë të pavarur nëse të gjitha kërcënimet kanë ardhur nga i njëjti grup apo nga autorë të ndryshëm.

A qëndron Rusia pas kërcënimeve? Europol nis hetimet
Përmasat e kësaj fushate kanë ngritur shqetësime edhe në nivelet më të larta të institucioneve europiane.

Ministri i Brendshëm francez, Laurent Nunez, ka deklaruar se ekzistojnë dyshime serioze për një ndërhyrje të mundshme nga jashtë Europës.

Gjatë një interviste për televizionin LCI, ai përmendi Rusinë dhe vende të tjera si burime të mundshme të këtyre veprimeve.

Sipas ministrit francez, Europol është angazhuar në përpjekjet për të identifikuar origjinën e mesazheve dhe personat që mund të qëndrojnë pas tyre.

Ndërkohë, autoritetet ukrainase kanë lidhur më parë fushata të ngjashme kërcënimesh me hakerë të dyshuar rusë, përfshirë një grup të njohur si DaVinci.

Kompania franceze e sigurisë kibernetike Intrinsec kishte raportuar se ky grup ishte përfshirë në dërgimin e kërcënimeve ndaj institucioneve perëndimore gjatë vitit 2024.

Megjithatë, deri tani nuk ka prova të konfirmuara që e lidhin grupin DaVinci apo autoritetet ruse me valën aktuale të kërcënimeve.

Hetuesit po shqyrtojnë mundësinë që mesazhet të jenë pjesë e një fushate të koordinuar për të krijuar pasiguri, për të ndërprerë funksionimin e institucioneve dhe për të shkaktuar kosto të mëdha për shërbimet e emergjencës.

Europa në gatishmëri, hetimet vazhdojnë
Pavarësisht se mijëra paralajmërime kanë rezultuar të rreme, autoritetet europiane theksojnë se asnjë kërcënim nuk mund të shpërfillet pa u verifikuar.

Çdo mesazh kërkon kontrolle sigurie dhe, në raste të caktuara, evakuimin e njerëzve apo pezullimin e aktiviteteve.

Kjo ka bërë që vala e kërcënimeve të ndikojë drejtpërdrejt në jetën e mijëra nxënësve, mësuesve, udhëtarëve dhe punonjësve në vende të ndryshme të kontinentit.

Ndërsa hetimet ndërkombëtare vazhdojnë, mbetet ende e paqartë kush qëndron pas fushatës dhe cili është qëllimi përfundimtar i saj.

Për autoritetet, sfida kryesore është të dallojnë alarmet e rreme nga një kërcënim real, pa rrezikuar sigurinë e qytetarëve.

Sepse, siç paralajmëroi drejtori i shkollës në Belfast, edhe kur një mesazh duket i pabesueshëm, askush nuk mund të marrë përsipër rrezikun që ai të rezultojë i vërtetë.

ME TE LEXUARAT

NA SHKRUAJ

Portali Lajmifundit sjell Lajme nga Shqipëria, rajoni dhe bota në kohë rekord. Ju lutemi na kontaktoni nëse doni të kontribuoni me informacione të vlefshme për publikim në portalin tonë.

Kliko për më shumë informacion