Zbulohet se çfarë e shkaktoi defektin që bllokoi fluturimet në SHBA/ Paralajmërojnë autoritetet: Do ndodhë përsëri

Administrata Federale e Aviacionit në SHBA (FAA) urdhëroi të premten ndalimin e të gjitha fluturimeve në mbarë vendin, për shkak të një problemi në komunikim që preku kontrollin e trafikut ajror. Në njoftimin e agjencisë thuhej se ndalimi erdhi "për shkak të rrethanave të jashtëzakonshme dhe për arsye sigurie". 

Tashmë, sipas "Retuers", raportohet se i gjithë defekti mund të jetë shkaktuar nga një ruter i vetëm, i instaluar nga kontraktori qeveritar "L3Harris". 

Incidenti është shembulli më i fundit i sistemit të vjetëruar të telekomunikacionit të kontrollit të trafikut ajror në SHBA dhe i vështirësive për të zëvendësuar sistemet. 

Sistemet e telekomunikacionit të vjetëruara të FAA-së vitet e fundit kanë dështuar pas ndërprerjeve të gabuara të fibrave optike, fshirjes aksidentale të skedarëve dhe një arome të fortë kimike të shkaktuar nga një komponent i shkrirë. Zyrtarët thanë se sistemi do të dështojë përsëri derisa të përmirësohet siç duhet. 

"Ky ishte një sistem i FAA-s që nuk i plotësoi kërkesat e momentit", tha të shtunën Sekretari i Transportit Sean Duffy. 

Duffy tha të premten se L3Harris po kryente mirëmbajtje rutinë për të ndërruar linjat e telekomunikacionit nga telat e vjetër të bakrit në fibra në të paktën një vendndodhje të largët. Zyrtarët i thanë Reuters se mund të ketë pasur probleme me routerët e instaluar si në Arkansas ashtu edhe në Teksas. 

"Po punojmë për të përcaktuar nëse kemi pasur paaftësi, që do të thotë se ishte gabim i përdoruesit apo gabim i instaluesit nga L3Harris , apo nëse ata instaluan një router me defekt. Nuk e kemi përcaktuar ende se cili ishte defekti", tha Duffy. 

L3Harris tha se e mori çështjen seriozisht dhe se po "mbështeste FAA-në në hetimin e saj për të kuptuar kushtet që çuan në ndalimin tokësor të udhëtimit ajror më 13 nëntor".  L3 vuri në dukje se ka përfunduar më shumë se 70% të konvertimit të planifikuar të komunikimeve të hapësirës ajrore nga telat e trashëguar të bakrit në një sistem me fibra optike. 

FAA shpenzon 1 miliard dollarë çdo vit për të mirëmbajtur sistemin e saj të vjetër të telave të bakrit dhe po garon për ta zëvendësuar atë me komunikime më moderne të bazuara në fibra.

Na duhet që L3Harris ose kushdo që na e ka siguruar atë router të bëjë një punë më të mirë", tha Duffy, duke vënë në dukje se "pothuajse çdo institucion në Amerikë ka kaluar nga bakri në fibër, nga analog në dixhital". 

Problemi filloi të mbingarkonte komunikimet në 17 nga 22 qendrat e FAA-s në të gjithë vendin, gjë që e shtyu FAA-n të lëshonte një ndalesë tokësore në të gjithë vendin sepse nuk mundi të identifikonte një shkak rrënjësor. 

Duffy tha se routerët e rinj filluan të përmbytnin routerët e tjerë me mbi 1,000 përpjekje lidhjeje çdo katër deri në pesë sekonda, gjë që shkaktoi probleme komunikimi me aeroplanët dhe radarët në objektet e FAA-s. Bedford tha se FAA duhej të ndërmerrte veprime kur humbi "aftësinë që këta ruterë të komunikonin të dhëna". FAA është ende duke u përpjekur të kuptojë shkakun rrënjësor të asaj që shkoi keq. 

FAA tha se komunikimet nuk u ndërprenë, por çuan në paqëndrueshmëri të të dhënave në qendra. Kjo nuk çoi në ndërprerjen e funksionimit të qendrave. Ruterët që po zëvendësohen janë rreth 25 vjeç, tha Duffy, dhe duhej të zëvendësoheshin në vitin 2006. 

Aksidentet e vogla që çojnë në pasoja katastrofike nuk janë të reja për rrjetin e kontrollit të trafikut ajror të SHBA-së. Një ndalesë tokësore në të gjithë vendin e vitit 2023 nga FAA që zgjati 90 minuta dhe prishi 11,000 fluturime u shkaktua nga një kontraktor qeveritar që fshiu pa dashje skedarët. 

Kjo çoi në ndalesën e parë tokësore në të gjithë vendin që nga sulmet e aeroplanëve të rrëmbyer më 11 shtator 2001. 

Ndërprerja e së premtes ndodhi ndërsa një rritje e numrit të udhëtarëve filloi të udhëtonte gjatë fundjavës. Duke vënë në dukje kohën e dobët, Duffy tha se ata do të rivlerësonin se kur do të kryhen punimet në objektet më të vogla për të parandaluar ndërprerjet në të ardhmen. 

FAA mori 12.5 miliardë dollarë nga Kongresi për të përmirësuar sistemin e saj të vjetëruar të kontrollit të trafikut ajror dhe telekomunikacionit, ndërsa Duffy ka kërkuar 50 miliardë dollarë të tjerë për kontrollin e trafikut ajror dhe aeroportet. 

FAA vetëm javën e kaluar tha se deri në fund të vitit 2028 do të zëvendësonte disqet e vjetruara të përdorura për informacionin e motit dhe informacione të tjera kritike në më shumë se 400 objekte të kontrollit të trafikut ajror.  FAA mbështetet në një sistem telekomunikacioni që po nxiton ta zëvendësojë, si dhe në kompjuterët Compaq dhe pjesët zëvendësuese të blera në eBay, të cilat janë dekada të vjetra. 

Në shtator, mijëra fluturime në verilindje të populluar dendur u vonuan ose anuluan për shkak të defekteve të dyfishta të një qarku në një strukturë të trafikut ajror në Filadelfia dhe prerjes aksidentale të një kablli me fibra optike në New Jersey nga një ekip ndërtimi.  FAA ka punuar gjithashtu prej vitesh për t'i dhënë fund një praktike të tallur prej kohësh dhe dekadash të kontrollorëve të trafikut ajror që përdorin shirita letre fluturimi për të ndjekur avionët. Por miratimi i ndryshimit, i cili filloi në vitin 2022, në 49 aeroporte kryesore do të zgjasë të paktën deri në vitin 2028.