Zbulohet pse lëkura e femrave mund të shërohet më shpejt se ajo e meshkujve

Lëkura ka aftësinë të riparojë vetveten gjatë gjithë jetës, falë qelizave staminale që ndodhen në shtresën e saj të poshtme. Një studim i ri te minjtë ka zbuluar se këto qeliza funksionojnë ndryshe te femrat dhe meshkujt, çka mund të shpjegojë pse plagët te femrat shërohen më shpejt.

Studiuesit filmuan qelizat e lëkurës së minjve për pesë muaj dhe zbuluan se, te femrat, qelizat bija të krijuara nga ndarja e një qelize staminale priren të ndahen ose të piqen në mënyrë të sinkronizuar. Te meshkujt, ato veprojnë më të pavarura. Testosteroni nxit pjekjen e qelizave dhe largimin e tyre më të shpejtë nga shtresa staminale.

Studimi u krye nga laboratori i Cédric Blanpain në Universitetin e Lirë të Brukselit, ndërsa analizat matematikore u drejtuan nga Benjamin Simons i Institutit Gurdon të Universitetit të Kembrixhit.

Estrogjeni koordinon ndarjen e qelizave

Studiuesit ndoqën 1171 familje qelizash te 10 minj, pesë femra dhe pesë meshkuj, për 140 ditë. Te femrat, familjet me numër çift qelizash ishin dukshëm më të shpeshta, duke treguar se qelizat e lidhura ndaheshin ose piqeshin në të njëjtën kohë.

Heqja e vezoreve te minjtë femra e zbehu ndjeshëm këtë model, ndërsa administrimi i estradiolit, një formë estrogjeni, e riktheu atë. Kjo sugjeron se hormoni ndihmon në koordinimin e aktivitetit të qelizave të lëkurës.

Në të kundërt, testosteroni përshpejtonte largimin e qelizave nga shtresa e poshtme e lëkurës. Te minjtë meshkuj, 47% e çifteve të qelizave të vëzhguara kishin të paktën një qelizë që ishte zhvendosur drejt shtresave të sipërme pas katër ditësh, kundrejt 21% te femrat. Kastrimi i minjve meshkuj e uli këtë përqindje, ndërsa administrimi i testosteronit e rriti përsëri.

Plagët te femrat u mbyllën më shpejt

Studiuesit krijuan plagë rreth 6 milimetra të gjera te 11 minj femra dhe 12 meshkuj. Gjatë 12 ditëve pasuese, plagët te femrat u mbyllën më shpejt.

Dy ditë pas dëmtimit, zona me qeliza në ndarje rreth plagëve të femrave ishte rreth një të tretën më e gjerë se ajo te meshkujt dhe përmbante afërsisht 50% më shumë qeliza në ndarje. Sipas studiuesve, kjo mund të tregojë se qelizat e lëkurës së femrave reagojnë më shpejt ndaj dëmtimit dhe veprojnë në mënyrë më të koordinuar.

Po te njerëzit?

Në eksperimente me lëkurë njerëzore të kultivuar në laborator, testosteroni nuk ndryshoi numrin e qelizave që ndaheshin, por ndikoi në pozicionin e tyre. Pas tri ditësh, 37,2% e qelizave të trajtuara me hormon kishin kaluar në shtresat e sipërme, krahasuar me 24,6% të atyre që nuk ishin trajtuar.

Megjithatë, këto rezultate nuk provojnë se lëkura e grave shërohet gjithmonë më shpejt se ajo e burrave. Studimi u krye kryesisht te minjtë, ndërsa eksperimentet me qelizat njerëzore u zhvilluan vetëm në laborator.

Studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar nëse këto dallime ndikojnë edhe në zhvillimin e kancerit të lëkurës dhe sëmundjeve autoimune. Për të vërtetuar nëse i njëjti mekanizëm funksionon te njerëzit, do të nevojiten studime që ndjekin qelizat e gjalla të lëkurës për periudha të gjata.