Pasi rrëzuan Vuçiçin, studentët kërkojnë dorëheqje masive në polici, drejtësi dhe shërbimet sekrete

Lëvizja studentore që fitoi zgjedhjet parlamentare në Serbi, duke i dhënë fund dominimit politik të Aleksandar Vuçiçit, ka nisur një ofensivë për ndryshimin e drejtuesve të institucioneve kryesore të vendit. Studentët kërkojnë dorëheqje në polici, shërbimet e inteligjencës, prokurori dhe institucione të tjera shtetërore, si dhe hetime për korrupsionin gjatë qeverisjes së mëparshme.

Në një konferencë për mediat, përfaqësuesit e Listës Studentore kërkuan largimin e drejtuesve të policisë, të Agjencisë së Inteligjencës së Sigurisë (BIA), të inteligjencës ushtarake dhe të disa zyrtarëve të lartë të drejtësisë.

Sipas tyre, një pjesë e drejtuesve të institucioneve kanë vepruar në shërbim të pushtetit politik dhe kanë shkelur ligjin gjatë protestave që përfshinë Serbinë gjatë dy viteve të fundit.

Mes zyrtarëve për të cilët kërkohet dorëheqja janë drejtori i policisë Dragan Vasiljeviç, drejtori i BIA-s Vladimir Orliç dhe drejtuesi i inteligjencës ushtarake, Gjura Jovaniç.

Studentët kërkojnë gjithashtu largimin e disa drejtuesve të prokurorisë dhe presidentit të Gjykatës Kushtetuese, duke argumentuar se institucionet duhet të çlirohen nga ndikimi politik.

Një tjetër kërkesë është rihapja ose përshpejtimi i hetimeve për çështje të rëndësishme korrupsioni, përfshirë tragjedinë e nëntorit 2024 në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, ku humbën jetën 16 persona.

Pikërisht kjo tragjedi shkaktoi protestat masive studentore që më pas u shndërruan në një lëvizje kombëtare kundër korrupsionit dhe qeverisjes së Vuçiçit.

Lista Studentore kërkon kontroll të kontratave publike, shpenzimeve shtetërore dhe veprimtarisë së ndërmarrjeve publike, me qëllim identifikimin e abuzimeve të mundshme.

Ndërkohë, kryeprokurorja e Serbisë, Zagorka Dolovac, ka udhëzuar prokurorët që t’i kërkojnë policisë masa për të parandaluar shkatërrimin e dokumenteve zyrtare në institucionet shtetërore.

Ndryshimet kanë nisur edhe në median publike. Drejtoresha e Radio Televizionit të Serbisë (RTS), Manja Grçiç, ka dhënë dorëheqjen pas presionit publik dhe bisedimeve me përfaqësuesit e sindikatave.

Studentët kërkojnë krijimin e një drejtimi të përkohshëm në RTS, që sipas tyre do të garantonte pavarësinë editoriale dhe mbrojtjen e gazetarëve nga ndikimi politik.

Nga ana tjetër, Aleksandar Vuçiç ka dënuar mënyrën se si po kërkohen largimet nga institucionet dhe ka paralajmëruar ndryshime të thella në Partinë Progresive Serbe, pas humbjes në zgjedhje.

Sipas rezultateve paraprake të Komisionit Zgjedhor, Lista Studentore ka siguruar 140 nga 250 mandatet parlamentare, ndërsa Partia Progresive Serbe 104 mandate.

Megjithatë, rezultatet nuk janë ende përfundimtare. Më 1 nëntor pritet të përsëritet votimi në 53 qendra, përpara certifikimit të rezultateve dhe nisjes së procedurave për formimin e Parlamentit dhe qeverisë së re.

Përfaqësuesit e studentëve deklarojnë se synimi i tyre nuk është hakmarrja politike, por ndërtimi i institucioneve profesionale, të pavarura dhe që zbatojnë ligjin.

Serbia ndodhet kështu përpara një periudhe të rëndësishme tranzicioni politik, ku përveç ndryshimit të pushtetit, pritet të përcaktohet edhe e ardhmja e institucioneve që për vite me radhë janë akuzuar nga opozita për lidhje të ngushta me qeverisjen e Vuçiçit.