Nuk ka marrëveshje SHBA-Iran: Teherani mbyll negociatat pas kërcënimeve me sanksione

Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po përshkallëzohen sërish, ndërsa Uashingtoni ka paralajmëruar institucionet financiare ndërkombëtare se mund të përballen me sanksione nëse vazhdojnë të bëjnë biznes me sektorin financiar iranian.

Departamenti amerikan i Thesarit u ka bërë thirrje bankave dhe institucioneve financiare të huaja të shmangin çdo kanal që mund të përdoret nga Teherani për të anashkaluar sanksionet amerikane. Sipas Uashingtonit, Irani përdor rrjete dhe mekanizma financiarë paralelë për të vijuar transaksionet ndërkombëtare.

Presioni amerikan është zgjeruar edhe ndaj institucioneve jashtë Iranit, përfshirë subjekte në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Turqi, të cilat Uashingtoni i akuzon se kanë lehtësuar transaksionet financiare të Teheranit.

Pezeshkian: Negociatat me SHBA-në nuk kanë kuptim

Në krahun tjetër, presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka deklaruar se negociatat me Shtetet e Bashkuara nuk kanë më kuptim në rrethanat aktuale.

“Deri tani, ne jemi sulmuar tre herë pas bisedimeve”, tha Pezeshkian, sipas mediave shtetërore iraniane, duke argumentuar se veprimet e Uashingtonit tregojnë se ai nuk kërkon një dialog të vërtetë.

Sipas presidentit iranian, nuk mund të ketë negociata kuptimplota në një situatë ku njëra palë vendos sanksione, ushtron presion ushtarak dhe, sipas tij, nuk respekton angazhimet e marra.

Mbi shtatë muaj nga përshkallëzimi ushtarak

Më shumë se shtatë muaj pas nisjes së sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite ndaj Iranit më 28 shkurt, marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Teheranit mbeten në një ngërç të thellë.

Irani iu përgjigj sulmeve duke goditur objektiva të lidhura me aleatët amerikanë në Gjirin Persik dhe duke mbyllur Ngushticën e Hormuzit, një prej rrugëve më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë.

Përplasja ka shkaktuar shqetësime në tregjet ndërkombëtare dhe ka ushtruar presion mbi çmimet e energjisë dhe mallrave të tjera.

Pavarësisht një armëpushimi në prill, një memorandum mirëkuptimi në qershor dhe kontakteve indirekte në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në shtator, palët vazhdojnë të kenë mosmarrëveshje të thella për Ngushticën e Hormuzit, sanksionet amerikane dhe programin bërthamor iranian.

Propozimi për Hormuzin dhe refuzimi i Trumpit

Në fund të shtatorit, zyrtarë amerikanë dhe iranianë zhvilluan kontakte të reja indirekte në Nju Jork.

Teherani propozoi rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit brenda shtatë ditësh, në këmbim të lehtësimit të sanksioneve ekonomike amerikane dhe masave të tjera.

Presidenti amerikan Donald Trump e refuzoi propozimin, por la të hapur mundësinë që kontaktet diplomatike të vazhdojnë.

Ndërkohë, Uashingtoni vijon fushatën e presionit ekonomik ndaj Iranit, ndërsa mundësia e një përshkallëzimi të ri ushtarak mbetet e hapur.

Araghchi: Nuk ka zgjidhje ushtarake

Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi ka mbajtur një qëndrim të ashpër ndaj politikës amerikane, duke deklaruar se konflikti nuk mund të zgjidhet përmes forcës ushtarake apo sanksioneve të reja.

Duke folur para ambasadorëve të huaj në Teheran, Araghchi tha se vetëm negociatat e bazuara në drejtësi dhe barazi mund të çojnë në një zgjidhje.

Megjithatë, ai paralajmëroi se nëse kundërshtarët e Iranit zgjedhin sërish rrugën e konfrontimit ushtarak, përgjigjja e Teheranit do të jetë “më e fortë se më parë”.

Tensionet mbeten të larta

Pavarësisht retorikës së ashpër, situata në terren ka shënuar një ulje relative të intensitetit ushtarak gjatë javëve të fundit.

Shtetet e Bashkuara nuk kanë ndërmarrë sulme të reja ndaj Iranit që nga 1 shtatori, ndërsa incidentet mes anijeve në zonën e Ngushticës së Hormuzit vazhdojnë.

Megjithatë, kombinimi i ngërçit diplomatik, sanksioneve të reja amerikane dhe mosmarrëveshjeve mbi programin bërthamor iranian e mban të lartë rrezikun e një përshkallëzimi të ri mes dy vendeve.