Pse Putin synon Donbasin? Ja rëndësia strategjike dhe simbolike e territoreve ukrainase

Në samitin e Alaskës, Vladimir Putin ka vënë në fokus kontrollin e plotë të Donbasit, ish-zemrës industriale të Ukrainës lindore, një kusht që ai e konsideron kyç për përfundimin e konfliktit. Burime nga bisedimet thonë se presidenti rus ka kërkuar që forcat ukrainase të tërhiqen nga Donetsku dhe Luhansku, në këmbim të ngrirjes së luftimeve përgjatë pjesës tjetër të vijës së frontit.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka refuzuar vazhdimisht të heqë dorë nga çdo territor nën kontrollin e Kievit, duke bërë Donbasin një nga pikat kryesore të tensionit në negociatat për paqen. Sondazhet tregojnë se rreth 75% e ukrainasve kundërshtojnë dhënien e çdo toke Rusisë.

Ambiciet e Putinit për rajonin datojnë që nga viti 2014, kur Moska armatosi dhe financoi separatistët dhe dërgoi trupa të fshehta përtej kufirit. Pushtimi i plotë i vitit 2022 solli kontrollin rus mbi shumicën e Donbasit. Aktualisht, Rusia kontrollon rreth 46,570 km², përfshirë të gjithë Luhanskun dhe pjesën më të madhe të Donetskut, ndërsa Ukraina mban ende disa qytete kyçe dhe pozicione të fortifikuara. Mbi 250,000 civilë mbeten në zonat nën kontroll ukrainas.

Donbasi, i pasur me qymyr dhe industri të rëndë, ka qenë historikisht zemra industriale e Ukrainës lindore. Popullata rusishtfolëse ka qenë e konsiderueshme, rreth 38–45%, sipas burimeve të ndryshme, duke i dhënë Moskës një pretekst për pretendimet e saj territoriale.

Edhe nëse Rusia merr kontrollin e plotë të Donbasit, ambiciet e saj mund të mos ndalen aty. Putin thuhet se ka premtuar në Alaskë ndaj Trumpit se në këmbim të Donetskut dhe Luhanskut do të ndalojë avancimin e mëtejshëm dhe do të ngrijë vijën e frontit në rajonin jugor të Khersonit dhe Zaporizhzhisë, ku forcat ruse gjithashtu kanë kapur zona të konsiderueshme.