“Pivot!”:Një matematikan ka zgjidhur problemin e zhvendosjes së divanit në serialin “Friends”

Një matematikan korean ka dhënë një zgjidhje përfundimtare për një nga problemet më të vështira në gjeometri, i cili i kishte ngatërruar kolegët e tij për gati 60 vjet, duke fituar njohje në mbarë botën për një provë të arritur pa përdorimin e kompjuterëve.

Dr. Baek Jin Eon, 31 vjeç, një studiues në Institutin Korean për Studime të Avancuara, ka treguar se asnjë formë me një sipërfaqe më të madhe se ajo e supozuar më parë nuk mund të lëvizë përmes një korridori ortogonal me gjerësi të caktuar. Duke vepruar kështu, ai zgjidhi të ashtuquajturin “problem të divanit në lëvizje”, i formuluar për herë të parë në vitin 1966.

Përtej komunitetit matematikor, ky problem është futur edhe në kulturën pop, falë skenës së famshme nga sitcom-i “Friends”, në të cilën Ross, Rachel dhe Chandler përpiqen të ngjisin një divan lart shkallëve të ndërtesës së tyre të apartamenteve.

Problemi ngre një pyetje në dukje të thjeshtë: cila është forma dy-dimensionale me sipërfaqen më të madhe të mundshme që mund të transportohet përmes një korridori në formë L me një njësi të gjerë? Edhe pse e lehtë për t’u imagjinuar, problemi mbeti i pazgjidhur për dekada, raporton Independent.

“Divani Gerver”

Në vitin 1992, matematikani Joseph Gerver propozoi një formë komplekse të lakuar, të njohur si “divani Gerver”, si një zgjidhje të mundshme. Megjithatë, deri atëherë, askush nuk kishte qenë në gjendje të provonte se një formë tjetër, më e madhe, nuk mund të ekzistonte.

Pas shtatë vitesh pune sistematike, Dr. Baek demonstroi se dizajni i Gerver është me të vërtetë optimal. Ai botoi një punim prej 119 faqesh në bazën e të dhënave arXiv, duke arritur në përfundimin se “nuk mund të ketë një divan më të madh se divani Gerver”. Ndryshe nga shumë përpjekje të mëparshme, puna e tij mbështetej vetëm në arsyetimin logjik-matematikor dhe jo në simulime të gjera kompjuterike.

Hulumtimi u përfshi nga revista Scientific American midis “10 Zbulimeve më të Mira Matematikore të vitit 2025”.

Revista vuri në dukje se “ndërsa shumë studiues janë mbështetur në simulime kompjuterike në shkallë të gjerë për të përafruar dimensionet maksimale të divanit, është e habitshme që zgjidhja përfundimtare e Baek Jin Eon nuk mbështetet fare në kompjuterë”.

Dr. Baek filloi të punonte mbi problemin gjatë shërbimit të tij ushtarak dhe vazhdoi studimet e doktoraturës në Shtetet e Bashkuara dhe, më vonë, si studiues postdoktoral në Korenë e Jugut. Sot, ai vazhdon të punojë mbi problemet e optimizimit dhe sfidat në gjeometrinë kombinatorike/CNN