Rusia kërkon të sfidojë vdekjen, miliarda dollarë për projektin sekret të jetëgjatësisë/ Vajza e Putinit në krye të kërkimeve

Amund të arrijë njeriu të jetojë 150 vjet? A do të vijë një ditë kur organet e dëmtuara të zëvendësohen me të reja, ndërsa procesi i plakjes të ngadalësohet deri në atë pikë sa jetëgjatësia të mos ketë më kufijtë që njohim sot?

Këto pyetje, që dikur i përkisnin kryesisht letërsisë fantastiko-shkencore, janë kthyer në objektiva të programeve kërkimore të financuara nga shteti rus.

Moska po investon shuma të konsiderueshme në bioteknologji, mjekësi rigjeneruese dhe studimin e mekanizmave biologjikë të plakjes. Ambicia është që qytetarët rusë të jetojnë më gjatë dhe, në një të ardhme më të largët, shkenca të gjejë mënyra për të kapërcyer disa prej kufizimeve natyrore të organizmit njerëzor.

Në qendër të këtyre përpjekjeve ndodhet edhe një emër i lidhur drejtpërdrejt me presidentin Vladimir Putin: Maria Vorontsova, vajza e tij e madhe, e cila është mjeke endokrinologe dhe e përfshirë në projekte kërkimore në fushën e gjenetikës.

Sipas raportimeve mediatike, Rusia ka parashikuar mbi dy trilionë rubla për dy programe kombëtare që përfshijnë përmirësimin e shëndetit, rritjen e jetëgjatësisë dhe zhvillimin e teknologjive të reja mjekësore.

Megjithatë, kjo shumë nuk është e destinuar e gjitha për kërkimet kundër plakjes, por mbulon një gamë më të gjerë investimesh në shëndetësi.

Vajza e Putinit dhe ideja për të sfiduar natyrën

Maria Vorontsova është shfaqur si një prej figurave që promovojnë kërkimet ruse mbi jetëgjatësinë.

Gjatë një forumi në Shkollën e Menaxhimit Skolkovo në Moskë, ajo foli për mundësitë që ofron shkenca moderne për të ndërhyrë në proceset biologjike të organizmit.

Në diskutimin e saj, Vorontsova përdori edhe shprehjen provokuese për mundësinë e “mashtrimit të Zotit ose natyrës”, duke iu referuar perspektivës së kapërcimit të kufijve që sot konsiderohen të pashmangshëm.

Strategjia e paraqitur prej saj mbështetet në dy drejtime.

I pari është më realist dhe lidhet me shfrytëzimin e njohurive ekzistuese mjekësore për t’u mundësuar njerëzve një jetë më të gjatë dhe më të shëndetshme.

Në këtë fazë, synimi është arritja e moshës 85 deri në 90 vjeç, përmes parandalimit të sëmundjeve, diagnostikimit të hershëm, ushqyerjes së shëndetshme dhe kujdesit të vazhdueshëm mjekësor.

Drejtimi i dytë është shumë më ambicioz.

Ai përfshin kërkime mbi ndryshimet që pësojnë qelizat me kalimin e viteve, rigjenerimin e indeve dhe mundësinë e zhvillimit të terapive që ndikojnë drejtpërdrejt në mekanizmat e plakjes.

Vorontsova ka shprehur pritshmërinë se përparime të rëndësishme mund të ndodhin gjatë një ose dy dekadave të ardhshme.

Por këto mbeten parashikime dhe jo rezultate të garantuara nga shkenca.

Miliarda rubla dhe një trajtim eksperimental kundër plakjes
Interesi i Kremlinit për jetëgjatësinë është shndërruar në pjesë të politikave shtetërore.

Në vitin 2024, Vladimir Putin prezantoi nismën kombëtare për zhvillimin e teknologjive të reja të ruajtjes së shëndetit, e cila nisi zbatimin në vitin pasardhës.

Paralelisht, autoritetet ruse promovuan programin “Jetë e Gjatë dhe Aktive”, me objektiv përmirësimin e shëndetit të popullsisë dhe uljen e vdekshmërisë së parakohshme.

Në kuadër të këtyre përpjekjeve, institucionet kërkimore kanë marrë mbështetje financiare për studimin e proceseve qelizore që lidhen me plakjen.

Një nga projektet më të diskutuara është zhvillimi i një trajtimi eksperimental, i përshkruar në disa raportime si një lloj “vaksine kundër plakjes”.

Sipas zyrtarëve rusë, kërkimet synojnë të identifikojnë dhe të ndikojnë në mekanizma gjenetikë që marrin pjesë në ndryshimet biologjike të organizmit.

Megjithatë, një vaksinë e provuar shkencërisht që ndalon plakjen njerëzore nuk ekziston.

Plakja është një proces jashtëzakonisht kompleks, ku ndërveprojnë faktorë gjenetikë, metabolikë, mjedisorë dhe qelizorë. Për këtë arsye, ndërhyrja në një mekanizëm të vetëm nuk garanton zgjatjen e jetës.

Pavarësisht pasigurive, qeveria ruse synon që programet e saj shëndetësore të kontribuojnë në shpëtimin e 175 mijë jetëve deri në vitin 2030.

Organe të reja të krijuara në laborator

Një tjetër drejtim që ka tërhequr vëmendje ndërkombëtare është përpjekja për të krijuar inde dhe organe biologjike përmes teknologjive të avancuara.

Sipas raportimeve të The Wall Street Journal, disa institucione kërkimore ruse po studiojnë përdorimin e bioprintimit tredimensional, një teknologji që përdor materiale biologjike dhe qeliza të gjalla për të krijuar struktura të ngjashme me indet njerëzore.

Studiuesit rusë kanë raportuar eksperimente me printimin e kërcit njerëzor dhe të një gjëndre tiroide te miu.

Një tjetër ide përfshin përdorimin e derrave miniaturë si organizma pritës për zhvillimin e organeve që mund të shërbejnë në të ardhmen për transplantime.

Qëllimi është të gjenden alternativa ndaj mungesës së organeve për transplantim, një problem që prek sistemet shëndetësore në të gjithë botën.

Por rruga nga eksperimentet laboratorike deri te krijimi i organeve plotësisht funksionale dhe të sigurta për transplantim te njerëzit mbetet e gjatë.

Sfidat përfshijnë formimin e enëve të gjakut, funksionimin e indeve, përputhshmërinë biologjike dhe rrezikun e refuzimit nga sistemi imunitar.

Autoritetet ruse kanë shprehur ambicien për përparime të rëndësishme deri në fund të kësaj dekade, por nuk ka prova se prodhimi rutinë i organeve komplekse njerëzore është pranë realizimit.

Biseda mes Putinit dhe Xi Jinping për jetën 150-vjeçare

Interesi i presidentit rus për mundësinë e zgjatjes së jetës u bë veçanërisht i dukshëm gjatë një vizite në Kinë në shtator të vitit 2025.

Në një bisedë të kapur nga një mikrofon i hapur, Vladimir Putin dhe presidenti kinez Xi Jinping diskutuan mbi zhvillimet e bioteknologjisë dhe perspektivën e një jetëgjatësie shumë më të madhe se ajo aktuale.

Xi vuri në dukje se perceptimi i moshës ka ndryshuar me kalimin e kohës dhe se njerëzit që dikur konsideroheshin të moshuar, sot mund të vazhdojnë të jenë aktivë për shumë vite.

Putin, nga ana tjetër, iu referua mundësisë që përparimet mjekësore të lejojnë zëvendësimin e përsëritur të organeve të trupit.

Gjatë diskutimit u përmend edhe ideja e pavdekësisë biologjike, ndërsa presidenti kinez foli për perspektivën që njerëzit të arrijnë moshën 150-vjeçare gjatë këtij shekulli.

Biseda shkaktoi interes të madh ndërkombëtar, jo vetëm për përmbajtjen e saj, por edhe sepse tregoi se çështja e jetëgjatësisë është pjesë e diskutimeve mes dy prej udhëheqësve më të fuqishëm të botës.

Megjithatë, shkenca aktuale nuk ka demonstruar se zëvendësimi i organeve mund t’i japë njeriut pavdekësinë.

Edhe nëse në të ardhmen do të bëhej i mundur zëvendësimi i shumë organeve, plakja prek gjithashtu trurin, sistemin nervor dhe procese të tjera biologjike që nuk mund të trajtohen thjesht përmes transplantimeve.

Shkencëtari i afërt me Kremlinin që beson te riparimi i trupit

Një rol të rëndësishëm në programet shkencore ruse ka edhe fizikani Mikhail Kovalchuk, drejtues i Institutit Kurchatov.

Ai konsiderohet një figurë me ndikim në politikën shkencore të Rusisë dhe është vëllai i Yuri Kovalchuk, një biznesmen i njohur për marrëdhëniet e afërta me presidentin Putin.

Mikhail Kovalchuk ka promovuar prej kohësh idenë se përparimi i bioteknologjisë mund të krijojë mundësi të reja për riparimin e organizmit njerëzor.

Sipas kësaj qasjeje, mjekësia e së ardhmes mund të mos kufizohet vetëm në trajtimin e sëmundjeve, por të ndërhyjë për të restauruar funksionet biologjike që dobësohen me kalimin e moshës.

Ai ka pranuar se pavdekësia mbetet një koncept shumë i largët, por beson se aftësia e shkencës për të riparuar trupin do të përmirësohet ndjeshëm.

Kovalchuk është përfshirë gjithashtu në programet federale të kërkimit gjenetik, ku marrin pjesë institucione të lidhura me projektet e Maria Vorontsovës.

Paradoksi rus: Kërkime për jetëgjatësinë mes luftës në Ukrainë

Ndërsa Kremlini investon në teknologji që synojnë të zgjasin jetën, Rusia vazhdon të përballet me koston e rëndë njerëzore të luftës në Ukrainë.

Ky kontrast është vënë në dukje nga media dhe analistë ndërkombëtarë, të cilët krahasojnë objektivat e qeverisë për uljen e vdekshmërisë me humbjet e mëdha ushtarake në front.

Autoritetet ukrainase raportojnë rregullisht shifra të larta të ushtarëve rusë të vrarë ose të plagosur, ndërsa vlerësimet perëndimore konfirmojnë se konflikti ka shkaktuar humbje shumë të mëdha në njerëz.

Megjithatë, shifrat e publikuara nga palët ndryshojnë dhe nuk mund të verifikohen gjithmonë në mënyrë të pavarur.

Përtej luftës, Rusia përballet edhe me probleme demografike afatgjata, përfshirë plakjen e popullsisë, rënien e lindshmërisë dhe diferencën e madhe të jetëgjatësisë mes burrave dhe grave.

Sipas të dhënave të raportuara, jetëgjatësia mesatare në vend është rreth 74 vjet, ndërsa për burrat ajo mbetet ndjeshëm më e ulët.

Qeveria ruse ka vendosur si objektiv rritjen e jetëgjatësisë mesatare në 78 vjet deri në vitin 2030 dhe në 81 vjet deri në vitin 2036.

Për të arritur këto synime, ekspertët theksojnë se përmirësimi i shërbimeve shëndetësore, parandalimi i sëmundjeve dhe reduktimi i faktorëve të rrezikut mund të kenë një ndikim shumë më të menjëhershëm sesa teknologjitë eksperimentale kundër plakjes.

A është vërtet e mundur të ndalet plakja?

Pavarësisht ambicieve të Moskës, një pjesë e komunitetit shkencor mbetet skeptike ndaj premtimeve për zgjatje radikale të jetës njerëzore.

Disa studiues kanë ngritur shqetësime për mungesën e rezultateve të publikuara në revista shkencore ndërkombëtare dhe të vlerësuara përmes procesit të rishikimit nga ekspertët.

Alexander Ostrovsky, një studiues rus që u largua nga vendi pas pushtimit të Ukrainës, ka vënë në dyshim pretendimet për përparime të mëdha që nuk shoqërohen me prova të verifikueshme.

Ai ka paralajmëruar se ekziston rreziku që financimet e mëdha shtetërore të nxisin premtime të ekzagjeruara, veçanërisht kur projektet lidhen me interesat personale të udhëheqjes politike.

Në fakt, kërkimet mbi plakjen nuk zhvillohen vetëm në Rusi.

Laboratorë në Shtetet e Bashkuara, Evropë, Japoni dhe vende të tjera po studiojnë qelizat seneshente, riprogramimin qelizor, terapitë gjenetike dhe mekanizmat molekularë që ndikojnë në jetëgjatësi.

Disa eksperimente kanë dhënë rezultate premtuese në organizma laboratorikë, por këto arritje nuk mund të përkthehen automatikisht në trajtime të sigurta dhe efektive për njerëzit.

Deri më sot, nuk ekziston një terapi e provuar që i mundëson njeriut të ndalojë plakjen apo të jetojë pafundësisht.

Një garë shkencore që mund të ndryshojë të ardhmen

Projektet ruse për jetëgjatësinë tregojnë se studimi i plakjes po merr një rëndësi gjithnjë e më të madhe në politikat shkencore dhe shëndetësore.

Nga rigjenerimi i qelizave te krijimi i indeve në laborator, mundësitë që ofron bioteknologjia janë të mëdha, por po aq të mëdha mbeten edhe pengesat shkencore, etike dhe mjekësore.

Për Vladimir Putinin dhe njerëzit që drejtojnë këto programe, objektivi duket se shkon përtej përmirësimit të sistemit shëndetësor: synohet të eksplorohen kufijtë e vetë biologjisë njerëzore.

Por midis ambicies për të sfiduar plakjen dhe aftësisë reale për ta bërë këtë ekziston ende një distancë e konsiderueshme.

Pyetja nuk është vetëm nëse shkenca do të arrijë një ditë ta zgjasë ndjeshëm jetën njerëzore, por edhe se kush do të ketë mundësi të përfitojë nga këto teknologji dhe sa të sigurta do të jenë ato.

Deri atëherë, premtimi i një jete 150-vjeçare, apo edhe i pavdekësisë, mbetet një perspektivë e paprovuar.

Rusia mund të investojë miliarda për të kërkuar përgjigjen, por vendimin përfundimtar nuk do ta japë politika. Do ta japin rezultatet shkencore.