Nga rebelja e së djathtës në pragmatiste të Evropës — Si po kërkon Giorgia Meloni të ndryshojë BE-në nga brenda

Kur Giorgia Meloni hyri në Palazzo Chigi, ardhja e saj në pushtet u pa si një nga momentet më të rrezikshme për projektin evropian. Një politikane me rrënjë në të djathtën post-fashiste, që kishte ndërtuar karrierën mbi retorikën nacionaliste, kundërshtimin e emigracionit dhe kritikat ndaj establishmentit të Brukselit, po merrte drejtimin e një prej vendeve themeluese të Bashkimit Evropian.

Katër vite më vonë, tabloja që paraqitet është më e ndërlikuar.

Në një portretim të zgjeruar të The New York Times, Giorgia Meloni shfaqet jo si liderja që dikur trembte Evropën me premtimet për një kthesë radikale, por si një politikane që ka mësuar të përdorë pushtetin me një dozë të konsiderueshme pragmatizmi. Analiza e Roger Cohen, e prezantuar në rubrikën The World nga Katrin Bennhold, ngre një pyetje që shkon përtej figurës së kryeministres italiane: çfarë ndodh me të djathtën ekstreme kur ajo nuk është më në opozitë, por duhet të qeverisë?

Përgjigjja që ofron rasti italian është e pazakontë.

Meloni nuk e nxori Italinë nga Bashkimi Evropian, nuk e çoi vendin drejt një përplasjeje frontale me Brukselin dhe nuk e shndërroi qeverinë e saj në një projekt izolimi kombëtar. Përkundrazi, ajo po ndjek një rrugë tjetër: ta ndryshojë Evropën nga brenda, duke e bërë Italinë më të rëndësishme në përcaktimin e drejtimit të saj.

Ky është transformimi që Cohen vendos në qendër të portretit të saj.

Meloni mbetet e djathtë, madje në disa prej çështjeve më të ndjeshme, shumë e djathtë. Emigracioni vazhdon të jetë një prej shtyllave të politikës së saj dhe qeveria italiane ka shtyrë në nivel evropian për kontrolle më të forta dhe një qasje më kufizuese ndaj emigracionit të paligjshëm. Por pushteti i ka vendosur përballë një realiteti që nuk zgjidhet vetëm me slogane.

Italia ka nevojë për emigrantë.

Popullsia po plaket, fuqia punëtore po tkurret dhe sektorë të rëndësishëm të ekonomisë kanë nevojë për punëtorë të huaj. Kështu, ndërsa Meloni vazhdon të flasë për kontrollin e kufijve, qeveria e saj ka hapur rrugën për qindra mijëra punëtorë nga jashtë.

Është një prej kontradiktave që e bëjnë portretin e saj politik kaq interesant: retorika mund të jetë radikale, por qeverisja kërkon pragmatizëm.

Të njëjtin pragmatizëm NYT e sheh edhe në politikën e jashtme.

Meloni po përpiqet ta kthejë pozicionin gjeografik të Italisë në një avantazh strategjik. Mesdheu, Afrika dhe energjia janë bërë pjesë e një vizioni më të gjerë për rolin e Romës në Evropë. Afrika nuk shihet më vetëm përmes problemit të emigracionit, por si një hapësirë ku Italia mund të ndërtojë marrëdhënie ekonomike, energjetike dhe politike. Është një strategji që synon ta vendosë Italinë në qendër të një korridori mes Evropës dhe Afrikës. Meloni e sheh këtë si një mundësi për ta bërë Italinë më të fuqishme në Evropë dhe më të rëndësishme për aleatët e saj.

Në këtë projekt, marrëdhënia me Shtetet e Bashkuara dhe Donald Trump është po aq e rëndësishme. Të dy liderët ndajnë shumë pika të përbashkëta ideologjike, veçanërisht për emigracionin, nacionalizmin dhe skepticizmin ndaj disa prej politikave tradicionale të establishmentit evropian. Por Meloni, sipas Cohen, nuk dëshiron të jetë thjesht aleatja evropiane e Trumpit. Ajo dëshiron të negociojë nga pozicioni i një lideri që përfaqëson një vend me peshë. Dhe pikërisht këtu qëndron ndryshimi mes Melonit të opozitës dhe Melonit të pushtetit.

E kaluara e saj politike mbetet e pamohueshme. Ajo vjen nga tradita post-fashiste e së djathtës italiane dhe marrëdhënia e saj me trashëgiminë e Mussolinit ka qenë prej kohësh objekt debati. Por, në qeverisje, Meloni ka zgjedhur të mos e kthejë këtë trashëgimi në një projekt politik për Italinë e sotme.

Në vend të kësaj, ajo po ndërton një model të ri të së djathtës: nacionalist në identitet, i ashpër ndaj emigracionit, por pragmatist në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe në menaxhimin e ekonomisë.

Dhe kjo e bën Italinë një rast studimi për pjesën tjetër të Evropës.

Sepse, ndërsa partitë e së djathtës radikale po forcohen në Gjermani, Francë dhe vende të tjera evropiane, eksperimenti i Melonit tregon se ardhja e tyre në pushtet nuk do të thotë domosdoshmërisht përplasje me BE-në apo shpërbërje të projektit evropian.

Mund të nënkuptojë diçka tjetër: Një përpjekje për ta ndryshuar Evropën nga brenda.

Kjo është ajo që e bën Giorgia Melonin një figurë shumë më të rëndësishme sesa një kryeministre italiane. Ajo mund të jetë një nga treguesit më të qartë të drejtimit që po merr politika evropiane: më nacionaliste, më e ashpër ndaj emigracionit dhe më skeptike ndaj federalizmit evropian, por njëkohësisht e gatshme për kompromis kur interesat e shtetit e kërkojnë.

Në fund, dilema që ngre portreti i The New York Times nuk është nëse Meloni është bërë e majtë, centriste apo më pak konservatore. 

Ajo mbetet Giorgia Meloni.

Por pushteti duket se i ka mësuar një gjë: Ideologjia mund të të sjellë në pushtet, por është pragmatizmi ai që të lejon të qëndrosh aty./Mapo