Shpërqendroheni shpesh? Ja pse kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se keni ADHD

A shpërqendroheni shpesh dhe kaloni nga një mendim te tjetri? Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se keni ADHD. Sipas hulumtimeve mbi shpërqendrimin dhe mënyrën se si funksionojnë mendimet, tendenca për të humbur fokusin është pjesë e natyrshme e përvojës njerëzore dhe mund të shfaqet në nivele të ndryshme te njerëz të ndryshëm.

Një studim i vitit 2024, i realizuar nga Kerebel, Caille dhe Sackur, sugjeron se ndryshueshmëria e mendimeve spontane, e lidhur me ADHD, ekziston në fakt edhe në popullatën e përgjithshme. Pra, nuk bëhet fjalë domosdoshmërisht për një ndarje të prerë mes njerëzve që kanë ADHD dhe atyre që nuk e kanë.

Të shpërqendrohesh është normale

Mendja mund të kalojë shumë shpejt nga një ide te tjetra. Një zhurmë jashtë dritares, një telefonatë, një detyrë tjetër që na vjen në mendje ose edhe një mendim krejt i palidhur mund të na largojë nga ajo që po bëjmë.

Ky fenomen përshkruhet në kërkimet psikologjike me terma si “mind-wandering”, mendime spontane, ndryshueshmëri e mendimeve ose mendime jashtë radhe.

Në vend që shpërqendrimi të shihet si diçka që duhet patjetër të marrë një etiketë, studiuesit sugjerojnë se ai mund të shihet si një spektër. Për disa njerëz është thjesht një pjesë normale e mënyrës se si funksionon mendja, ndërsa për të tjerë mund të ndikojë ndjeshëm në përditshmëri.

Ajo që bëni pas shpërqendrimit ka rëndësi
 
Një nga idetë kryesore është se nuk është domosdoshmërisht vetë momenti kur mendja largohet nga detyra ai që përcakton nëse shpërqendrimi po bëhet problematik.

 Më e rëndësishme mund të jetë ajo që ndodh më pas.

Nëse gjatë punës ju vjen ndër mend diçka tjetër, mund ta vini re mendimin dhe më pas të riktheheni te detyra që kishit nisur. Në këtë kuptim, këshilla e vjetër “përfundo një gjë para se të kalosh te tjetra” mund të jetë një mënyrë e thjeshtë për të menaxhuar shpërqendrimin.

Kjo nuk do të thotë se çdo person që shpërqendrohet duhet të shqetësohet për ADHD. ADHD është një çrregullim neurozhvillimor që përfshin një model më të gjerë simptomash dhe vështirësish, jo thjesht faktin që mendja juaj kalon herë pas here nga një temë në tjetrën.

 Por shpërqendrimi mund të ketë edhe anën pozitive

Të kalosh shpejt nga një ide në tjetrën nuk është gjithmonë diçka negative. Kërkimi i vitit 2024 e lidhi dinamikën e mendimeve me një tendencë më të përgjithshme për eksplorim.

Kjo mund të lidhet edhe me kreativitetin. Një mendje që krijon vazhdimisht lidhje të reja mes ideve mund të ndihmojë në gjetjen e këndvështrimeve apo zgjidhjeve të reja.

Pra, një mendje që endet nuk është domosdoshmërisht një mendje që nuk funksionon siç duhet. Në disa raste, pikërisht ky fleksibilitet i mendimit mund të jetë pjesë e procesit krijues.

 Po me kalimin e moshës?

Edhe mosha mund të ndikojë në mënyrën se si përjetohet shpërqendrimi. Një studim i vitit 2023 mbi ndryshimet e shpërqendrimit përgjatë moshës sugjeroi se disa aspekte të tij mund të bëhen më të theksuara me kalimin e viteve.

 Nga ana tjetër, kërkimi sugjeron se impulsiviteti priret të ulet me moshën. Kjo do të thotë se një kombinim mes mendimeve më të lira dhe një tendence më të ulët për të vepruar menjëherë mbi to mund të jetë i dobishëm.

Në fund, nuk ka nevojë të shqetësoheni për çdo moment kur mendja juaj largohet nga ajo që po bëni. Shpërqendrimi është pjesë e mënyrës se si funksionon truri dhe shfaqet te të gjithë, në nivele të ndryshme.

Ndonjëherë mjafton ta vini re se mendja juaj ka humbur fokusin dhe t'i kujtoni vetes: përfundo një gjë, pastaj kalo te tjetra.