Sa ditë mund të mbijetojë njeriu pa ushqim? Çfarë ndodh me trupin ditë pas dite dhe kur uria bëhet e rrezikshme për jetën

Sa kohë mund të mbijetojë njeriu pa ngrënë asnjë ushqim? Çfarë ndryshimesh pëson organizmi gjatë ditëve të para të urisë dhe kur mungesa e ushqimit kthehet në një kërcënim serioz për shëndetin?

Mbijetesa pa ushqim është e mundur për një periudhë të kufizuar, por pasojat për trupin mund të jenë të rënda. Edhe pse organizmi ka mekanizma që e ndihmojnë të përballojë mungesën e energjisë, uria e zgjatur mund të shkaktojë dëmtime serioze dhe, në raste të rënda, të pakthyeshme.

Në përgjithësi, mbijetesa pa ushqim mund të zgjasë disa javë dhe, në rrethana të caktuara, edhe më gjatë, nëse personi ka qasje në ujë. Megjithatë, nuk ekziston një afat i njëjtë për të gjithë. Kohëzgjatja varet nga gjendja shëndetësore, mosha, rezervat e yndyrës dhe muskujve, niveli i aktivitetit fizik dhe kushtet mjedisore. Mungesa e ujit e përkeqëson ndjeshëm situatën dhe mund të bëhet kërcënuese për jetën shumë më shpejt.

Çfarë ndodh me trupin kur nuk hamë?

Siç shpjegon dietologu klinik Panagiotis Zisis, organizmi aktivizon disa mekanizma për të siguruar energjinë e nevojshme për funksionimin e trurit dhe organeve jetësore.

Në fazën e parë: Trupi përdor rezervat e energjisë

Gjatë orëve të para dhe ditëve të para pa ushqim, organizmi përdor kryesisht glikogjenin e depozituar në mëlçi për të ruajtur nivelin e glukozës në gjak. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për furnizimin me energji të organeve që kanë nevojë për glukozë.

Ndërsa rezervat e glikogjenit pakësohen, trupi fillon të prodhojë glukozë nga burime të tjera dhe rrit përdorimin e yndyrave për të mbuluar nevojat energjetike.

Pas ditëve të para: Organizmi fillon të përdorë më shumë yndyrat dhe proteinat

Me vazhdimin e mungesës së ushqimit, trupi rrit zbërthimin e yndyrave të depozituara për të prodhuar energji. Nga ky proces krijohen trupat ketonikë, të cilët truri mund t’i përdorë si burim alternativ energjie.

Megjithatë, organizmi përdor edhe proteina, përfshirë ato nga muskujt, për të prodhuar glukozë. Kjo sjell humbje të masës muskulore dhe, me kalimin e kohës, dobësim të funksioneve të ndryshme të trupit.

Sipas Zisis, këto ndryshime janë pjesë e përgjigjes biologjike ndaj urisë së zgjatur. Megjithatë, ato nuk mund të vazhdojnë pa kufi dhe nuk e mbrojnë organizmin nga pasojat e kequshqyerjes.

Kur uria bëhet e rrezikshme për jetën?

Sa më gjatë të vazhdojë mungesa e ushqimit, aq më të mëdha bëhen rreziqet për shëndetin. Organizmi mund të pësojë çrregullime që prekin zemrën, sistemin nervor dhe funksionimin e organeve të tjera.

Ndër pasojat e mundshme janë:

Hipoglicemia, pra rënia e nivelit të sheqerit në gjak.

Çrregullimet e elektroliteve, të cilat mund të ndikojnë në funksionimin e muskujve dhe zemrës.

Bradikardia, ose ngadalësimi i rrahjeve të zemrës.

Aritmitë kardiake, që në raste të rënda mund të jenë kërcënuese për jetën.

Humbja e masës muskulore dhe dobësimi i përgjithshëm.

Problemet neurologjike, përfshirë konfuzionin dhe, në raste të rënda, encefalopatinë.

Dobësimi i sistemit imunitar, që rrit rrezikun e infeksioneve.

Prodhimi i trupave ketonikë është një përshtatje normale ndaj mungesës së ushqimit, por nuk duhet ngatërruar automatikisht me ketoacidozën. Kjo e fundit është një gjendje serioze mjekësore që kërkon vlerësim dhe trajtim të menjëhershëm.

Është gjithashtu e pasaktë të thuhet se 72 orët e para pa ushqim janë pa rrezik, edhe kur personi pi ujë. Pasojat ndryshojnë nga një individ te tjetri dhe mund të shfaqen më herët, veçanërisht te personat me sëmundje ekzistuese ose që marrin medikamente të caktuara.

A mund të ndikojë agjërimi në marrëdhënien me ushqimin?

Kufizimi i ushqimit mund të ketë pasoja jo vetëm fizike, por edhe psikologjike. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat që kanë pasur më parë çrregullime të të ngrënit.

Dietat shumë kufizuese dhe periudhat e gjata pa ushqim mund të nxisin episode të ngrënies së pakontrolluar ose, në të kundërt, kufizim të mëtejshëm të marrjes së ushqimit. Në disa raste, personat mund të përfundojnë duke konsumuar sasi të mëdha ushqimesh me përmbajtje të lartë sheqeri dhe yndyre, pa plotësuar nevojat e organizmit për proteina, vitamina dhe minerale.

Në raste të tjera, kufizimi i vazhdueshëm mund të çojë në kequshqyerje, humbje të oreksit dhe përkeqësim të marrëdhënies me ushqimin.

Për këtë arsye, agjërimi i zgjatur dhe dietat ekstreme nuk rekomandohen për personat me histori të çrregullimeve të të ngrënit pa vlerësim dhe mbikëqyrje profesionale.

Përfundim

Trupi i njeriut ka aftësinë të përshtatet përkohësisht me mungesën e ushqimit, duke përdorur fillimisht rezervat e glikogjenit dhe më pas gjithnjë e më shumë yndyrat, ndërsa mund të zbërthejë edhe proteinat e muskujve.

Megjithatë, kjo aftësi nuk do të thotë se uria e zgjatur është e sigurt. Mungesa e energjisë dhe e lëndëve ushqyese mund të dëmtojë zemrën, trurin dhe organe të tjera jetësore.

Nëse një person nuk ka ngrënë për një periudhë të zgjatur, veçanërisht nëse ka dobësi të theksuar, konfuzion, të fikët ose rrahje të çrregullta të zemrës, duhet të kërkojë ndihmë mjekësore. Pas urisë së zgjatur, rifillimi i ushqyerjes mund të kërkojë gjithashtu mbikëqyrje mjekësore, për shkak të rrezikut të sindromës së riushqyerjes.