Estonia kërkon aktivizimin e Nenit 4 të NATO-s pasi avionët rusë fluturuan në hapësirën e saj

Qeveria estoneze i ka kërkuar NATO-s, anëtare e së cilës është, të aktivizojë Nenin 4 të Traktatit të Atlantikut të Veriut, pasi tre avionë luftarakë rusë shkelën hapësirën e tyre ajrore këtë të premte.

Në një postim, kryeministri i vendit, Kristian Michal, shkroi se "këtë mëngjes, tre avionë luftarakë rusë Mig-31 shkelën hapësirën ajrore të Estonisë".

"Avionët luftarakë të NATO-s reaguan dhe avionët rusë u detyruan të tërhiqeshin. Një shkelje e tillë është plotësisht e papranueshme. Qeveria estoneze ka vendosur të kërkojë konsultime sipas Nenit 4 të NATO-s", shkruan Michal.

Çfarë do të thotë të aktivizosh Nenin 4?

Sipas Traktatit të Uashingtonit (1949), Neni 4 i jep çdo shteti anëtar të drejtën për të kërkuar konsultime me Aleatët nëse konsideron se integriteti i tij territorial, pavarësia politike ose siguria e tij janë të kërcënuara.

Kjo nuk nënkupton përfshirje automatike ushtarake, por përkundrazi e vendos çështjen para Këshillit të Atlantikut të Veriut, i cili mund të vendosë për veprime diplomatike, ushtarake ose parandaluese.

Neni 4 shpesh shihet si një "kambanë paralajmëruese" që i paraprin zhvillimeve të mundshme. Ndryshe nga Neni 5, i cili parashikon mbrojtje kolektive në rast të një sulmi ndaj një shteti anëtar, Neni 4 mbetet në nivelin e konsultimit politik, por ka një peshë të veçantë pasi hap debatin në të gjithë Aleancën.

Rusia provokon sërish NATO-n, avionë luftarakë mbi Estoni, reagon Von Der Leyen: Do të përgjigjemi

Aeroplanët luftarakë rusë kanë shkelur hapësirën ajrore të Estonisë.

Sipas njoftimit, tre avionë MiG-31 të Rusisë “hynë në hapësirën ajrore të Estonisë pa leje dhe kanë qëndruar aty për gjithsej 12 minuta” të premten mbi Gjirin e Finlandës.

Ministria e Jashtme konfirmoi se ka thirrur të ngarkuarin me punë të ambasadës ruse për t’i dorëzuar një notë proteste.

Ushtria ruse ende nuk ka dhënë një koment publik mbi ngjarjen, ndërsa në një deklaratë, ministri i Jashtëm i Estonisë, Markus Tsaka, tha se “Testimi gjithnjë e më i shpeshtë i kufijve nga Rusia dhe rritja e agresivitetit të saj duhet të përballen me një rritje të shpejtë të presionit politik dhe ekonomik”.

Sipas tij, gjatë vitit 2025 Rusia ka shkelur hapësirën ajrore të Estonisë gjithsej katër herë.

Lidhur me ngjarjen reagoi edhe Bashkimi Europian. Presidentja e Komisionit Europian, Ursula Von der Leyen, duke thënë se “Evropa qëndron në solidaritet me Estoninë përballë shkeljes së fundit të hapësirës sonë ajrore nga Rusia.

Ne do t’i përgjigjemi me vendosmëri çdo provokimi”, shkroi ajo në platformën “X”.

Pak ditë më parë Rusia shkeli me dronë territorin polak dhe atë rumun, duke marrë për herë të parë përgjigje të armatosur nga NATO.

Avionët rusë shkelën hapësirën ajrore estoneze, Kaja Kallas: Provokim i rrezikshëm

Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, e ka cilësuar shkeljen e hapësirës ajrore të Estonisë nga 3 avionë luftarak rus si provokim të rrezikshëm. 

'Shkelja e sotme e hapësirës ajrore estoneze nga avionët ushtarakë rusë është një provokim jashtëzakonisht i rrezikshëm.

Ky është shkelja e tretë e hapësirës ajrore të BE-së brenda pak ditësh dhe kontribuon më tej në rritjen e tensioneve në rajon.

BE-ja shpreh solidaritetin e saj të plotë me Estoninë. Jam në kontakt të ngushtë me qeverinë estoneze.

Ne do të vazhdojmë të mbështesim shtetet tona anëtare në forcimin e mbrojtjes së tyre me burime evropiane. Putini po e vë në provë vendosmërinë e Perëndimit. Ne nuk duhet të tregojmë dobësi", shtoi ajo.

Tre avionë luftarakë rusë shkelin hapësirën ajrore për 12 minuta, Estonia e NATO në gatishmëri

Avionët luftarakë rusë shkelën hapësirën ajrore të Estonisë të premten, raportuan burime evropiane dhe të NATO-s.

Qeveria estoneze raportoi se tre avionë luftarakë rusë MIG-31 hynë në hapësirën e saj ajrore pa leje dhe qëndruan atje për 12 minuta.

Avioni nuk kishte plane fluturimi dhe transponderët e tij ishin të fikur. Në kohën e shkeljes, ata gjithashtu nuk kishin komunikim radio dypalësh me kontrollin e trafikut ajror të Estonisë.

Reagimi i Talinit ishte i menjëhershëm, pasi Ministria e Punëve të Jashtme kishte thirrur tashmë të ngarkuarin me punë të Federatës Ruse në Estoni për të paraqitur një protestë dhe për të dorëzuar një notë diplomatike në lidhje me shkeljen e hapësirës ajrore.

“Rusia ka shkelur tashmë hapësirën ajrore estoneze katër herë këtë vit, gjë që është e papranueshme në vetvete.

Por inkursioni i sotëm, i cili përfshinte tre avionë luftarakë që hynë në hapësirën tonë ajrore, është brutal i paparë”, tha Ministri i Jashtëm Marghus Tsakna.

“Përpjekjet në rritje të Rusisë për të testuar kufijtë dhe agresiviteti i saj në rritje duhet të përballen me një intensifikim të shpejtë të presionit politik dhe ekonomik”, shtoi Chakna.

Shkelje të ngjashme kanë ndodhur si në Rumani ashtu edhe në Poloni në të kaluarën.