Rënia drastike e Euros / Sa poshtë mund të shkojë mes krizës fiskale në Francë dhe shokut energjetik të Evropës?

Euroja arriti nivelin më të ulët në 17 muaj, ndërsa frika nga borxhi francez dhe shoku energjetik i Evropës peshojnë mbi monedhën. Stresi në tregun e obligacioneve mund të kufizojë rritjet e mëtejshme të normave të interesit nga BQE-ja, ndërsa analistët shohin mundësi që euroja të bjerë në 1.10 dollarë nëse presioni intensifikohet

Në fillim të këtij viti, euro ishte një nga tregtimet më të njohura në tregjet globale. Investitorët prisnin që Banka Qendrore Evropiane të vazhdonte të rriste normat e interesit, teksa dollari e humbi ndjeshëm shkëlqimin e tij. Në fund të janarit monedha europiane u ngjit mbi 1.20 dollarë.

Nëntë muaj më vonë, një besim i tillë është zhdukur. Euro  regjistroi katër humbje javore radhazi dhe në fillim të kësaj jave ra në 1.116 dollarë, niveli i saj më i dobët kundrejt dollarit që nga maji i vitit 2025.

Pas kësaj rënieje qëndrojnë dy kriza që po vijnë në të njëjtën kohë: një tronditje energjitike që Evropa nuk mund ta kontrollojë dhe buxheti francez që askush nuk duket se është në gjendje ta miratojë. Së bashku, ata kanë ndryshuar mënyrën se si investitorët e shohin euron, dhe tani po vënë bast kundër saj në një shkallë të paparë deri më sot.

Pse po bie euro dhe sa mund të shkojë rënia?

Problemi i parë është energjia dhe fillon në Ngushticën e Hormuzit. Dërgesat e gazit natyror të lëngshëm përmes ngushticës janë bllokuar që nga fillimi i luftës me Iranin, në fund të muajit shkurt. Evropa importon pjesën më të madhe të gazit që djeg, kështu që i është dashur të konkurrojë për ngarkesat e mbetura.

Çmimi referues i gazit holandez TTF ishte rreth 73 euro për megavat-orë këtë javë ose afërsisht 120% më i lartë se një vit më parë. Magazinimi nuk ofron shumë rehati. Rezervat evropiane të gazit ishin 71.5% të plota më 2 tetor, kundrejt 82.6% një vit më parë, kurse dimri është vetëm disa javë larg.

Nafta e papërpunuar Brent, çmimi i referencës globale të naftës, u tregtua pranë 100 dollarëve për fuçi këtë të martë. Që nga fillimi i vitit, është rritur me më shumë se 60%. Çmimet më të larta të energjisë tani po ndikojnë në çmimet e konsumit.

Inflacioni në eurozonë u rrit në 3.8% në shtator nga 3.2% në gusht, niveli më i lartë që nga shtatori 2023, sipas Eurostat. Vetëm çmimet e energjisë u rritën me 18.8% nga një vit më parë.

Inflacioni më i lartë në kohë normale do ta kishte ndihmuar euron. Kjo sepse inflacioni më i lartë e shtyn një bankë qendrore të rrisë normat e interesit, dhe normat më të larta tërheqin investitorët që kërkojnë një kthim më të mirë të parave të tyre. 

Këtë herë logjika nuk funksionoi. Javën e kaluar, Presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, i kritikoi ashpër parashikimet. Ajo tregoi se rritja e kostove të huamarrjes po e ngadalësonte ekonominë dhe se ende nuk kishte shenja se çmimet e energjisë do të ndikonin në paga.

Lagarde bëri thirrje për një përgjigje të matur nga BQE-ja. Enrique Díaz-Alvarez, kryeekonomist në Ebury, tha se surpriza e inflacionit në shtator “nuk bëri asgjë për të ndihmuar monedhën e përbashkët”, veçanërisht pas vërejtjeve të Lagarde, “të cilat e kanë bërë të qartë se standardi për një rritje të normës së interesit në tetor nga Këshilli Qeverisës tani është me të vërtetë shumë i lartë”.

Kjo e la euron me koston e inflacionit të lartë, por pa shpërblimin e normave më të larta të interesit. Për familjet dhe bizneset europiane, pasojat shtrihen përtej tregtisë së valutave. Një euro më e dobët rrit koston e importeve me çmim dollar, duke përforcuar potencialisht shokun e energjisë që tashmë po shtrydh fuqinë blerëse.

Si ndikon buxheti i Francës në monedhën europiane

Goditja e dytë erdhi nga Parisi. Investitorët tani duan shumë më tepër për t’i dhënë hua Francës sesa Gjermanisë. Të premten e kaluar, hendeku midis kostove të huamarrjes 10-vjeçare të dy vendeve u mbyll mbi 1.4 pikë përqindjeje, më i madhi që nga kriza e borxhit të eurozonës e viteve 2011-2012.

Buxheti i vitit 2027 i kryeministrit Sébastien Lecornu, i cili përfshin 43 miliardë euro kursime, ende nuk ka mbështetjen e shumicës në parlament. Guvernatori i Bankës së Francës, Emmanuel Moulin, paralajmëroi të martën se vendi rrezikon të “mbytet nga normat e interesit” nëse nuk adreson financat e tij publike. Francesco Pesole, strateg i FX-it në ING, përshkruan dy mënyra se si kjo gjë e dëmton euron.

E para është e drejtpërdrejtë.

Kur një vend i madh i eurozonës duket më i rrezikshëm, investitorët kërkojnë pak kthim shtesë për të mbajtur çdo gjë me çmim në euro, dhe disa thjesht zgjedhin të mbajnë më pak prej tij. – “Me rritjen e pasigurisë fiskale, retorikën politike që po bëhet gjithnjë e më sfiduese dhe skenarët e politikave që normalisht do të qëndronin në margjina tani po diskutohen më hapur, tregu ka më shumë hapësirë ​​për të kërkuar një rendiment më të lartë”, tha Ken Egan, kreu i kreditit sovran evropian të KBRA-s.

E dyta është indirekte.

Sa më shumë stres të ketë në tregjet e obligacioneve qeveritare, aq më pak të ngjarë është që BQE-ja të vazhdojë të rrisë normat e interesit dhe ta shtojë atë stres. Ana Munera, drejtoreshë e strategjisë së tregjeve globale në BBVA, e përshkroi zgjedhjen e BQE-së si një “dikotomi të qartë” midis shtrëngimit të mëtejshëm të politikës pas surprizës së inflacionit dhe nevojës për të ndaluar për të qetësuar rreziqet në periferi të eurozonës.

“Një pauzë nga ana e BQE-së do të ndikonte mbi euron nga një perspektivë e përhapjes së normave të interesit, megjithëse stabilizimi i tregjeve të borxhit do të kthente flukset në monedhë”, tha ajo. Spanja shtoi një shtresë të dytë rreziku politik këtë javë, kur kryeministri Pedro Sánchez shpalli zgjedhje të parakohshme të përgjithshme më 29 nëntor.

Një bast rekord kundër euros

Shenja më e qartë se sa larg ka ndryshuar mentaliteti vjen nga të dhënat e kontratave të ardhshme në SHBA. Çdo javë, Komisioni i Tregtimit të Kontratave të Ardhshme të Mallrave në SHBA (CFTC) publikon se si pozicionohen investitorët në lidhje me euron. Një pozicion i shkurtër është një bast se monedha do të bjerë. Në javën deri më 29 shtator, tregtarët spekulativë mbajtën 301,439 kontrata të shkurtra në euro, numri më i lartë i regjistruar në të dhënat e CFTC-së.

Çdo kontratë vlen 125,000 euro, kështu që shuma e bastit arrin në rreth 38 miliardë euro. Pozicioni i tyre neto, bastet në rënie minus bastet në rritje, ishte 63,256 kontrata të shkurtra. Ky është pozicionimi më i dobët që nga prilli i vitit 2025.

Sa poshtë mund të shkonte?

Bankat janë të ndara midis atyre që shohin më shumë vështirësi në të ardhmen dhe atyre që mendojnë se shitja ka shkuar shumë larg. “Pesole i ING” sheh hapësirë ​​për humbje të mëtejshme nëse tregu francez i obligacioneve përkeqësohet sërish. – “Primi i rrezikut fiskal është ende relativisht i kufizuar, duke lënë hapësirë ​​që EUR/USD të testohet në 1.110 ose edhe 1.100 nëse stresi në tregun e obligacioneve intensifikohet”, tha ai.

Danske Bank pret që rënia të zgjasë. –  “EUR/USD arriti objektivin tonë prej 12 milionësh prej 1.12 përpara afatit, por ne mendojmë se tendenca në rënie do të vazhdojë deri në vitin 2027”, tha banka. Argumentohet se lufta e Evropës me çmimet e larta të energjisë e lë BQE-në të zënë midis mbrojtjes së financave publike dhe luftimit të inflacionit.

Munera e BBVA-së është më pak pesimiste në planin afatshkurtër. –  “Sipas mendimit tonë, ndëshkimi për euron ka qenë shumë i rëndë dhe nivelet po fillojnë të duken të tendosura”, tha ajo. Megjithatë, ajo pret që euro të tregtohet shumë poshtë niveleve të saj të fundit maksimale, sepse pikëpamja e investitorëve për monedhën “është përkeqësuar qartazi”.

Pozicionimi i rëndë në shitje mund të nxisë gjithashtu një rimëkëmbje. Lajme më të mira mund t’i nxisin tregtarët që vënë baste kundër euros ta blejnë atë përsëri, duke përshpejtuar çdo rimëkëmbje.

Një marrëveshje e besueshme për buxhetin francez, tregje më të qeta të obligacioneve ose rënia e çmimeve të energjisë mund të ndërpresin rënien. Një rimëkëmbje e qëndrueshme do të kërkonte më shumë sesa thjesht shitësit me pakicë që marrin fitime: investitorët do të duhet të shohin përmirësimin e perspektivës fiskale dhe ekonomike të Evropës.