Obama ‘flet pa doreza’ për krizën e demokracisë: Kush po ushqen zemërimin dhe urrejtjen?

15 tetor 2026 – Ish-presidenti i Shteteve të Bashkuara, Barack Obama, ka deklaruar në Glasgow se ia vlen të luftosh për shpresën, pavarësisht sfidave të mëdha me të cilat përballet bota sot.

Presidenti i 44-t i Shteteve të Bashkuara tha se platformat online vitet e fundit janë përqendruar gjithnjë e më shumë te përmbajtjet që nxisin zemërimin dhe frikën. Megjithatë, ai theksoi se prirja drejt ekstremizmit nuk është e pashmangshme.

Obama i bëri këto komente gjatë një takimi me publikun në sallën OVO Hydro në Glasgow, ku morën pjesë 12 150 persona. Ai ishte në bisedë me gazetarin dhe shkrimtarin britanik Sathnam Sanghera, në kuadër të tri takimeve të planifikuara në Mbretërinë e Bashkuar.

Gjatë bisedës, Obama foli për përvojën e tij në Shtëpinë e Bardhë dhe analizoi sfidat politike e shoqërore me të cilat përballen Shtetet e Bashkuara dhe pjesa tjetër e botës.

Ai kujtoi se gjatë fushatës presidenciale të vitit 2008, kur rrjetet sociale dhe teknologjia po fitonin gjithnjë e më shumë rëndësi, i shihte ato si një mundësi për të përhapur shpresën.

Por, sipas tij, të njëjtat mjete që mund të mobilizojnë njerëzit në mbrojtje të demokracisë dhe të drejtave të njeriut, mund të përdoren edhe nga grupet që nxisin urrejtje.

“Ato i lidhën njerëzit për gjëra të mira, por edhe për gjëra të këqija”, tha Obama.

Ai shpjegoi se njerëzit tërhiqen lehtësisht nga zemërimi, frika dhe pakënaqësia, si dhe nga ndjesia se dikush po i kërcënon.

“Prandaj, një pjesë e madhe e përmbajtjeve në rrjetet sociale dhe e informacionit që marrim ndikohet nga këto emocione”, u shpreh ai.

Megjithatë, ish-presidenti theksoi se shoqëritë nuk janë të destinuara të rrëshqasin drejt ekstremizmit.

Obama përmendi periudhën pas Luftës së Dytë Botërore, kur qeveritë, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara dhe në Evropë, kuptuan rrezikun që paraqet propaganda, duke pasur parasysh mënyrën se si Adolf Hitleri kishte përdorur gënjeshtrat dhe dezinformimin për të nxitur urrejtje dhe dhunë.

Ai tha se atëherë u pa e nevojshme vendosja e rregullave për t’i mbajtur përgjegjës ata që përhapnin propagandë të rrezikshme.

“Ne nuk kemi zgjedhur ta bëjmë këtë”, tha Obama, duke iu referuar mungesës së masave të mjaftueshme për të frenuar këto dukuri.

Ish-presidenti, i cili qëndroi në detyrë deri në vitin 2016, theksoi se duhet gjetur një ekuilibër i rëndësishëm mes lirisë së shprehjes dhe rregullimit të përmbajtjeve.

Sipas tij, bota dhe udhëheqësit e saj duhet të krijojnë mekanizma dhe institucione të reja që mundësojnë debate të forta dhe mendime të kundërta, por që ndihmojnë gjithashtu njerëzit të dallojnë faktet nga informacioni i rremë. Obama argumentoi se mënyra se si shpërndahet informacioni çdo ditë është një nga arsyet kryesore të polarizimit politik dhe rritjes së populizmit në shumë vende.

Ai tha se kjo situatë po bën që të rinjtë të humbasin shpresën, duke e cilësuar informacionin me të cilin ushqehet mendja e njerëzve sot si të pashëndetshëm.

Obama shprehu gjithashtu shqetësimin se inteligjenca artificiale mund ta përkeqësojë më tej situatën, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë dallimin mes së vërtetës dhe gënjeshtrës. Sipas tij, kjo mund ta bëjë më të vështirë edhe funksionimin e demokracisë.

Obama: Njerëzit po harrojnë mësimet e së kaluarës
Gjatë bisedës, Obama u pyet nëse vazhdon të besojë te një shprehje e Martin Luther King Jr., të cilën e kishte cituar edhe më parë: se harku i universit moral është i gjatë, por në fund përkulet drejt drejtësisë.

Ish-presidenti tha se vazhdon të besojë te kjo ide dhe se shpresa është një zgjedhje aktive, që njerëzit duhet ta bëjnë me vetëdije.

“Është një vendim për mënyrën se si përballemi me kohën e kufizuar që kemi në këtë planet dhe si e jetojmë atë”, u shpreh ai.

Obama tha se është më e shëndetshme të besosh se ndryshimi është i mundur.

“Kur veprojmë duke u nisur nga ky besim, gjërat nuk shkojnë gjithmonë siç dëshirojmë, por me kalimin e kohës ato përmirësohen”, tha ai.

Ai paralajmëroi se njerëzimi duket se përsërit të njëjtin cikël: harron mësimet e së kaluarës dhe nis t’i marrë si të mirëqena arritjet e fituara.

Sipas Obamës, njerëzit fillojnë ta konsiderojnë si diçka të parëndësishme gjuhën e urrejtjes që përdorin politikanët në publik, duke e justifikuar atë si shaka apo si fjalë pa pasoja.

Ai përmendi rastet kur politikanët nxisin urrejtje dhe fajësojnë grupe të caktuara, si emigrantët, hebrenjtë, personat me ngjyrë apo personat homoseksualë. Obama paralajmëroi se njerëzit harrojnë se ku mund të çojë një gjuhë e tillë, duke bërë që shoqëritë të bëhen gjithnjë e më pak tolerante.

Në përfundim, ish-presidenti tha se bota do të përballet me sfida të mëdha, por shprehu bindjen se njerëzimi ka mundësi të bëhet më i mirë.

“Ne mund të bëhemi më të mirë”, theksoi Obama, duke nënvizuar se ia vlen të luftosh për ta bërë botën një vend më të mirë.