Zbulohet arsyeja, pse disa njerëz e shohin veten tek horoskopi?

Një horoskop mund të përshkruajë një person si të fortë, por emocionalisht të ndjeshëm; të pavarur, por që kërkon dashuri. Shumë lexues mund të mendojnë se këto fjalë i përshkruajnë në mënyrë të përsosur. Psikologjia ka një shpjegim për këtë fenomen.

Ai njihet si efekti Barnum, i quajtur edhe efekti Forer. Në vitin 1948, psikologu Bertram Forer u dha studentëve një përshkrim personaliteti që ata besuan se ishte përgatitur posaçërisht për ta. Në të vërtetë, të gjithë morën të njëjtin tekst me pohime të përgjithshme.

Rezultati tregoi se njerëzit mund t’i vlerësojnë përshkrimet e përgjithshme si tepër të sakta kur besojnë se ato janë personale.

Një artikull i vitit 2007 në “Journal of Parapsychology”, nga Itai Ivtzan, shqyrtoi shpjegimet psikologjike dhe pretendimet paranormale që lidhen me leximet e Tarot-it. Autori diskutoi efektin Barnum dhe të ashtuquajturën “cold reading”, teknikë përmes së cilës një lexues krijon përshtypjen se di informacione personale duke interpretuar reagimet dhe përgjigjet e personit përballë.

I njëjti parim mund të na ndihmojë të kuptojmë pse disa horoskopë duken të personalizuar. Formulime si “ke kaluar një periudhë të vështirë, por po mëson të vendosësh kufij” mund të përputhen me përvojat e shumë njerëzve.

Kjo nuk do të thotë se çdo lexues i horoskopit mashtrohet. Astrologjia mund të jetë argëtuese ose të shërbejë si një mënyrë reflektimi.

Megjithatë, ndjesia se një përshkrim është i saktë nuk është provë se ai është krijuar posaçërisht për ju. Kur lexoni një parashikim, ia vlen të pyesni veten nëse ai përmban informacion konkret apo pohime që mund t’i përshtaten pothuajse kujtdo.