Vorbulla polare, kur pritet të mbërrijë i ftohti arktik dhe si rrezikohet Shqipëria

Pragu i stinës së dimrit po shoqërohet me paralajmërimet e meteorologëve për lëvizjet e egera të të ashtuquajturës Vorbull Polare – një masë gjigante ajri të ngrirë që qëndron mbi Rajonin e Arktikut. 

Ndërsa vjeshta po vijon me reshje shiu dhe mot të paqëndrueshëm, pyetja që ngrihet është: kur do të mbërrijë i ftohti i madh në Europë dhe si do të ndikojë ai në Shqipëri?

1. Kur pritet të godasë i ftohti arktik?

Sipas modelimeve të fundit meteorologjike, vorbulla polare që qëndron e ngjeshur mbi Pole mund të pësojë një çbalancim ose “çarje” (split) gjatë javëve të ardhshme.

Koha e shtrirjes: Efektet e këtij fenomeni nuk shfaqen menjëherë në tokë. Zakonisht duhen 2 deri në 6 javë nga dobësimi i vorbullës që ajri i ngrirë të zbresë drejt gjerësive mesatare gjeografike.

Periudha kritike: Ndërsa nëntori mund të sjellë ulje të parë të ndjeshme të temperaturave, valët më të egra të të ftohtit dhe stuhitë polare parashikohen të përqendrohen kryesisht gjatë muajve dhjetor, janar dhe shkurt.

2. Çfarë pritet të ndodhë në Shqipëri?

Për shkak të pozicionit gjeografik dhe afërsisë me Detin Mesdhe, Shqipëria shpesh shërben si zonë takimi mes ajrit të ftohtë kontinental dhe masave të ngrohta detare. Kjo krijon kushte për ushtrimin e sistemeve të fuqishme meteorologjike:

Reshje të dendura bore në zonat malore: Rajonet veriore, verilindore dhe juglindore të vendit (si Kukësi, Dibra, Korça e Pogradeci) rrezikojnë të përballen me bllokime nga bora dhe ulje drastike të temperaturave disa gradë nën zero.

Ngricat dhe stuhitë e erës: Në zonat e ulëta dhe bregdetare, depërtimi i ajrit polar përkthehet në erëra të forta veriore (veriut/muriut) dhe ngrica të mefshëta gjatë natës e orëve të para të mëngjesit.

3. A rrezikojnë të mbyllen shkollët në vendin tonë?

Në rast të një vale të tillë të ftohti, mbyllja e shkollave në Shqipëri mbetet një skenar plotësisht i mundshëm, i cili lidhet me dy faktorë kryesorë:

Paralizimi i transportit dhe siguria: Kur reshjet e borës apo ngricat e rënda bëjnë të pamundur lëvizjen e sigurt të nxënësve dhe mësuesve (veçanërisht në zonat rurale e malore), Ministria e Arsimit ose Bashkitë përkatëse nxjerrin urdhra për pezullimin e përkohshëm të mësimit.
Kushtet termike brenda klasave:

Sipas normave të sigurisë dhe shëndetit, temperatura brenda mjediseve mësimore duhet të jetë të paktën 18 °C deri në 20 °C. Në shumë shkolla ku godinat kanë probleme me izolimin ose sistemet e ngrohjes, rritja e kostove apo defektet teknike gjatë ditëve me ngrica bëjnë që mësimi të ndërpritet për të mbrojtur shëndetin e fëmijëve.

Këshillë: Për të ndjekur situatën meteorologjike dhe vendimet për procesin mësimor, rekomandohet t’i referoheni vetëm njoftimeve zyrtare nga IGJEUM (Instituti i Gjeoshkencave), Ministria e Arsimit dhe Bashkia e zonës suaj.