Zjarri i lavës 35 vite dritë larg Tokës: Identifikohet planeti i parë i lëngshëm i pasur me squfur

Dallimet klasike midis planetëve shkëmborë dhe gjigantëve të gazit mund të mos jenë të mjaftueshme për të përshkruar diversitetin e kozmosit. Astronomët kanë identifikuar një kategori botësh që më parë vetëm hipotetizoheshin: planetë të lëngshëm.

Fokusi i këtij hulumtimi është L98-59d, një ekzoplanet 35 vite dritë larg Tokës, që rrotullohet rreth një ylli të vogël xhuxh të kuq. Me një madhësi 1.6 herë më të madhe se Toka, ajo që fillimisht u konsiderua si një botë oqeanike ka rezultuar të jetë një mjedis i dominuar nga lava e shkrirë.

Zbulimi

Analiza e kryer me Teleskopin Hapësinor James Webb dhe e raportuar nga The Guardian ka ofruar të dhëna që çojnë në rimendimin e teorive të mëparshme.

“E gjithë struktura e planetit është në një gjendje të butë, pothuajse të shkrirë,” shpjegoi Dr. Harrison Nicholls, astrofizikan në Universitetin e Oksfordit. “Është si melasa.

Ka të ngjarë që edhe bërthama e tij të jetë e lëngshme.”

Kushtet mjedisore janë ekstreme: temperaturat e sipërfaqes arrijnë 1,900°C dhe atmosfera është e ngopur me sulfur hidrogjeni. Panorama karakterizohet nga valë magme që përplasen në një oqean lave mijëra kilometra të thellë, të nxitura nga forcat intensive baticore të gjeneruara nga planetët e afërt.

Sekreti në Magmë

Veçori e veçantë e zbulimit qëndron në përbërjen atmosferike. Një planet shkëmbor ose ujor i së njëjtës moshë (rreth 5 miliardë vjet) nuk do të ishte në gjendje të mbante squfurin e zbuluar nga instrumentet për kaq gjatë. Falë simulimeve të përparuara, studiuesit arritën në përfundimin se vetëm një oqean global magme mund të kishte ruajtur gazrat, duke i mbrojtur ato nga shpërndarja në hapësirë.

“Një ngjashmëri me Ion, hënën vullkanike të Jupiterit, ishte hipotezuar fillimisht,” komentoi Dr. Jo Barstow i Universitetit të Hapur, “por të dhënat mbi L98-59d sugjerojnë një skenar edhe më ekstrem.”

Rezultatet, të botuara në revistën Nature Astronomy, kërkojnë kujdes në kërkimin e jetës jashtëtokësore. Shumë ekzoplanetë të vendosur në të ashtuquajturën “zonë e banueshme” mund të rezultojnë të jenë botë të shkrira dhe armiqësore.

Zbulimi i L98-59d nxjerr në pah diversitetin e jashtëzakonshëm të sistemeve planetare të jashtme, duke ngritur pyetje të reja rreth llojeve të tjera të botëve që mbeten për t’u zbuluar./Lajmi i Fundit