NASA premton të ndërtojë një reaktor bërthamor në Hënë deri në vitin 2030

NASA dhe Departamenti Amerikan i Energjisë kanë njoftuar një plan ambicioz për të zhvilluar dhe instaluar një reaktor bërthamor në Hënë deri në vitin 2030.

Reaktori hënor do të bazohet në ndarjen bërthamore dhe do të shërbejë për të përmbushur nevojat energjetike të programit Artemis, i cili synon të kthejë përgjithmonë njerëzit në Hënë, si dhe misionet e ardhshme në Mars.

NASA tha në një deklaratë se dy agjencitë federale kanë nënshkruar një memorandum mirëkuptimi që përfshin gjithashtu zhvillimin e reaktorëve bërthamorë në orbitën e Tokës. Iniciativa është pjesë e një urdhri ekzekutiv më të gjerë të nënshkruar nga Presidenti i SHBA-së dhjetorin e kaluar, duke bërë thirrje për një fokus të ripërtërirë në energjinë bërthamore dhe “supermarketin amerikan në hapësirë”.

Sekretari i Energjisë Chris Wright e quajti projektin “një nga arritjet më të mëdha teknike në historinë e energjisë bërthamore dhe eksplorimit të hapësirës”.

“Sipas Politikës Kombëtare Hapësinore të Presidentit Trump, Amerika është e angazhuar të kthehet në Hënë, të ndërtojë infrastrukturën për të qëndruar atje dhe të bëjë investimet e nevojshme për kërcimin e madh të radhës në Mars dhe më gjerë”, tha Administratori i NASA-s Jared Isaacman. “Për të realizuar këtë të ardhme, ne duhet të shfrytëzojmë energjinë bërthamore”.

Sekretari i Energjisë i SHBA-së, Chris Wright (majtas) dhe administratori i ri i NASA-s, Jared Isaacman, në takimin e tyre të fundit.

Verën e kaluar, administratori i atëhershëm në detyrë i NASA-s, Sean Duffy, nxiti zbatimin më të shpejtë të planit, pasi Kina dhe Rusia njoftuan planet për të ndërtuar një reaktor bërthamor për një bazë hënore deri në vitin 2035.

“Vendi i parë që do ta bënte këtë mund të deklaronte potencialisht një zonë përjashtimi, gjë që do t’i pengonte ndjeshëm Shtetet e Bashkuara të zbatonin praninë e tyre të planifikuar në Artemis nëse nuk do të ishin të parët që do ta bënin këtë,” paralajmëroi Duffy.

Si do të funksionojë?

NASA përmendi për herë të parë një reaktor hënor në vitin 2021, duke përmendur vendosjen “brenda një dekade”. Megjithatë, në vitin 2024, qëllimi zyrtar u shty në fillim të viteve 2030.

Një tjetër projekt për reaktor bërthamor për Hënën po studiohet nga NASA.

Reaktorët bërthamorë hapësinorë u zhvilluan për herë të parë në Shtetet e Bashkuara në vitet 1950. Teknologjikisht, këta reaktorë funksionojnë në mënyrë të ngjashme me ata në Tokë: ata ndajnë atomet e uraniumit për të prodhuar nxehtësi, e cila shndërrohet në energji elektrike. Avantazhi i tyre është se ata mund të sigurojnë energji konstante pavarësisht nga rrezet e diellit ose kushtet hënore dhe të funksionojnë për vite me radhë pa u furnizuar me karburant.

Një reaktor i këtij lloji duhet të jetë i lehtë, kompakt dhe i aftë të prodhojë të paktën 40 kilovat energji, të mjaftueshme për të furnizuar me energji 30 familje për një dekadë, sipas NASA-s./CNN