Dritë jeshile për euron dixhitale në BE, garanci për privatësi dhe vazhdimësi e cash-it

Euroja dixhitale po bëhet realitet. Parlamenti Evropian ka miratuar një hap të rëndësishëm për krijimin e versionit dixhital të euros, duke miratuar rregullat bazë dhe hapur rrugë negociatave të fundit me vendet anëtare të BE-së.

Ende nuk bëhet fjalë për miratimin përfundimtar të projektit, por ky konsiderohet një hap i rëndësishëm politik për një nismë që prej vitesh ka shkaktuar debate mes institucioneve evropiane, bankave dhe qeverive. Marrëveshja e arritur në komision tregon se po krijohet një mbështetje më e gjerë për ta çuar përpara projektin, megjithëse me disa garanci shtesë krahasuar me propozimin fillestar të Komisionit Evropian.

Mbrojtja e privacisë

Një nga pikat kryesore të draftit lidhet me mbrojtjen e privatësisë. Eurodeputetët kërkojnë që Banka Qendrore Evropiane dhe bankat qendrore kombëtare të mos kenë mundësi të lidhin drejtpërdrejt transaksionet me identitetin e përdoruesve. Pikërisht shqetësimet për privatësinë kanë qenë ndër arsyet kryesore që kanë nxitur debat dhe skepticizëm rreth projektit të euros dixhitale.

Parlamenti Evropian kërkon gjithashtu që para se euroja dixhitale të hidhet në qarkullim të zhvillohen teste pilot dhe kontrolle të detajuara të sigurisë kibernetike. Kjo synon t’u japë përgjigje shqetësimeve për sigurinë dhe funksionimin e sistemit teknologjik, i cili sipas planeve të Brukselit dhe Bankës Qendrore Evropiane pritet të bëhet një pjesë e rëndësishme e sistemit të pagesave në Evropë.

Mbrojtja e parasë cash

Një tjetër pikë që eurodeputetët e konsiderojnë të panegociueshme është ruajtja e parasë cash. Sipas mandatit të miratuar, euroja dixhitale do të përdoret krahas kartëmonedhave dhe monedhave fizike dhe nuk do t’i zëvendësojë ato. Qëllimi është t’u ofrohet qytetarëve një mënyrë shtesë pagese, e garantuar nga Banka Qendrore Evropiane, pa ua hequr mundësinë për të përdorur para në dorë.

Po ashtu, mbeten në fuqi edhe elementët kryesorë të projektit. Euroja dixhitale do të ketë vlefshmëri ligjore në të gjithë Eurozonën, do të mund të përdoret si online ashtu edhe offline, ndërsa shërbimet bazë për qytetarët parashikohet të jenë pa pagesë. Shpërndarja e saj do të kryhet përmes bankave dhe ofruesve të tjerë të shërbimeve të pagesave, të cilët do të vazhdojnë të kenë një rol kyç në sistem.

Forcimi i pavarësisë monetare të BE-së

Përshpejtimi i procesit në Parlamentin Evropian vjen në një moment kur euroja dixhitale po shihet gjithnjë e më shumë si një çështje strategjike për Bashkimin Evropian. Muajt e fundit, Banka Qendrore Evropiane ka theksuar disa herë se Evropa vazhdon të mbështetet në masë të madhe te sistemet ndërkombëtare të pagesave që nuk janë evropiane.

Një nga synimet kryesore të euros dixhitale është forcimi i pavarësisë monetare dhe teknologjike të BE-së, në një kohë kur konkurrenca globale mes Shteteve të Bashkuara, Kinës dhe platformave të mëdha private po bëhet gjithnjë e më e fortë.

Rruga drejt miratimit

Megjithatë, procesi ligjor për euron dixhitale nuk ka përfunduar ende. Teksti duhet të miratohet edhe nga Parlamenti Evropian, me gjasë gjatë seancës plenare të korrikut, për t’u bërë më pas baza e negociatave me shtetet anëtare të BE-së.

Vetëm pas një marrëveshjeje përfundimtare mes Parlamentit Evropian dhe Këshillit të BE-së mund të merret vendimi politik final për hedhjen në qarkullim të monedhës së re dixhitale. Sipas planifikimeve aktuale, euroja dixhitale synohet të nisë në vitin 2029, me mundësinë e përdorimit si për pagesa online ashtu edhe offline.

Ndërkohë, Banka Qendrore Evropiane po vazhdon përgatitjet teknike. Sipas kalendarit të publikuar nga Frankfurti, nëse legjislacioni evropian miratohet gjatë vitit 2026, sistemi mund të jetë gati për emetimin e parë në gjysmën e dytë të kësaj dekade./CorrieredellaSera