Arti italian në zi/ Shuhet kantautori i njohur dhe ikona e muzikës pop

Patriarku i fundit i madh i shkollës gjenoveze, Gino Paoli, ka ndërruar jetë këtë mëngjes në moshën 91-vjeçare. Ai lindi në Monfalcone më 23 shtator 1934. Lajmi u dha nga familja: “Këtë natë Gino na la në paqe dhe i rrethuar nga dashuria e të afërmve të tij”.

Duket se kur, në fund të viteve ’50, ai prezantoi këngën “Il cielo in una stanza” tek shtëpitë diskografike, iu përgjigjën: “E bukur, por nuk është një këngë”. Nuk kishte ndarjen klasike mes strofës dhe refrenit, madje as nuk kuptohej për çfarë fliste. Do të kuptohej më vonë: një marrëdhënie intime në një bordello të Genovas, ku muret ishin vjollcë, vende që ai frekuentonte me miqtë, mes shakasë dhe dëshpërimit. Pjesa tjetër është histori: Mina, fillimisht hezituese, e këndon në vitin 1960, shpërthen në lot nga emocioni dhe kënga bëhet një sukses i madh, duke lënë një gjurmë të pashlyeshme në kulturën italiane. Bota ndryshoi: edhe në një vend ku “të gjithë njihen me njëri-tjetrin”, Gino Paoli bëri një revolucion të vërtetë.

Në periudhën e pasluftës, Italia ishte një vend i mbyllur, ku muzika ishte thjesht argëtim i lehtë. Gino Paoli e ndryshoi këtë: pa imituar rock-un amerikan, nisi të këndonte për jetën e përditshme, me një gjuhë të drejtpërdrejtë. Arritjet janë të jashtëzakonshme: nga “Senza fine” (1961) te “La gatta” (1960), e deri te “Sapore di sale” (1963), me saksofonin e Gato Barbieri dhe orkestrimin e Ennio Morricone. Ishte një risi absolute për Italinë.

Suksesi erdhi shpejt në fillim të viteve ’60. I lindur në Genova, ai ishte pjesë e “shkollës gjenoveze” së bashku me Luigi Tenco, Bruno Lauzi, Fabrizio De André dhe Umberto Bindi. Por fama solli edhe anë të errëta: alkoolizëm, marrëdhënie të ndërlikuara, si ajo me Ornella Vanoni dhe një jetë personale e trazuar.

Në vitin 1963 tentoi vetëvrasjen duke qëlluar veten në zemër, por mbijetoi. Plumbi mbeti në trupin e tij për gjithë jetën. Në vitet ’70 u përball me vështirësi dhe konkurrencë nga artistë si Lucio Dalla, Francesco Guccini dhe Francesco De Gregori. U rikthye në vitet ’80 me këngë si “Una lunga storia d'amore”.

Në vitin 1991 fitoi Festivalbar me “Quattro amici”, një këngë për miqësinë dhe kalimin e kohës.

Një figurë thuajse mitike në Itali, ai provoi shumë: nga humbjet personale si ajo e djalit, Giovanni, i lindur në vitin 1964 nga martesa e parë dhe me të cilin kishte një marrëdhënie të vështirë, i ndarë nga jeta në 2025, te martesa me Paola Penzo në vitin 1991, nga e cila pati tre fëmijë të tjerë, mes tyre Francesco (2000).

Më pas u kthye në autor për artistë si Zucchero, president i SIAE dhe madje deputet i Partisë Komuniste Italiane.

Si Vasco Rossi, të cilin e vlerësonte, edhe ai ishte një i mbijetuar. Në vitet e fundit nuk hoqi dorë nga shikimi i tij i ashpër, ndryshe nga shumë kolegë. Thuhet se me moshën njeriu ndryshon, zbutet, por jo Paoli. Ai mbeti i ashpër si në fillime, madje disi xheloz për historitë që ruante. Megjithatë, një gjigant, edhe pse kontradiktor. Për Elodie dhe popstar-ët e sotëm kishte përdorur fjalë të forta, duke thënë se janë më shumë ekspozim i trupit sesa përmbajtje, ndryshe nga Mina dhe Ornella Vanoni, një opinion që më pas e zbuti.

Pavarësisht polemikave dhe karakterit të tij të ashpër, Gino Paoli mbeti një figurë gjigante dhe kontradiktore e muzikës italiane. Këngët e tij nuk u harruan kurrë. Në Festival di Sanremo 2023, i nderuar si mjeshtër, Gianni Morandi tha: “Ti na mësoje jetën, Gino”. Dhe ai, me ironinë e tij tipike, u përgjigj: “Po çfarë donit të mësonit nga unë, nuk e di”./La Repubblica