Haga dhe beteja e Apelit: Rasti i gjeneralit kroat që u shpall i pafajshëm 19 muaj më vonë

PRISHTINË – Vendimi i Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit ka rikthyer në vëmendje raste të mëparshme të drejtësisë ndërkombëtare, ku një dënim i shkallës së parë është ndryshuar në apel nga Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë, por më pas u shpall i.

Një prej rasteve më të njohura është ai i gjeneralit kroat Ante Gotovina, i cili fillimisht u dënua nga Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë, por më pas u shpall i pafajshëm nga Dhoma e Apelit.

Gotovina ishte një prej komandantëve të Ushtrisë Kroate gjatë operacionit ushtarak “Stuhia” në vitin 1995, i cili çoi në rikthimin e kontrollit të një pj2011, Tribunali i Hagës e dënoi në shkallë të parë me 24 vite burgim për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Vendimi shkaktoi reagime të forta në Kroaci, ndërsa mbrojtja e tij eese të konsiderueshme të territorit kroat të mbajtur nga forcat serbe.

Pas disa vitesh në arrati, Gotovina u arrestua në Spanjë në vitin 2005 dhe u transferua në Hagë.

Në prill të vitit 2011, Tribunali i Hagës e dënoi në shkallë të parë me 24 vite burgim për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Vendimi shkaktoi reagime të forta në Kroaci, ndërsa mbrojtja e tij e çoi çështjen në apel.

Procesi i apelimit solli një përmbysje të plotë të vendimit.

Më 16 nëntor 2012, Dhoma e Apelit e Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë rrëzoi dënimin e shkallës së parë dhe e shpalli Gotovinën të pafajshëm. Gjykata urdhëroi gjithashtu lirimin e tij të menjëhershëm.

Vendimi i Apelit u mbështet në konstatimin se gjetjet kryesore të shkallës së parë lidhur me sulmet e artilerisë nuk mund të mbaheshin, duke rrëzuar kështu bazën mbi të cilën ishte ndërtuar dënimi.

Rasti i Gotovinës përmendet sot në Kosovë si shembull se një vendim i shkallës së parë në një gjykatë ndërkombëtare mund të ndryshojë në mënyrë thelbësore gjatë procesit të apelimit.

Edhe në rastin e ish-krerëve të UÇK-së, mbrojtja ka paralajmëruar apelimin e vendimeve të shpallura më 16 shtator 2026. Megjithatë, rezultati i procesit të apelimit mbetet për t’u përcaktuar nga Dhoma e Apelit dhe nuk mund të parashikohet në këtë fazë.