“Financial Times”: Protestat janë përshkallëzuar! Kërcënim serioz për Ramën, një nga sfidat më të mëdha politike të tij

Protestat që nisën kundër një projekti luksoz në bregdetin shqiptar, janë shndërruar në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit dhe qeverisë së Edi Ramës. Kështu shkruan “Financial Times” për protestat studentiore në Tiranë.

Pjesë nga artikulli i “Financial Times”:

Studentët kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit, tarifa më të ulëta studimi dhe përmirësimin e sistemit arsimor, ndërsa përplasjet me policinë janë intensifikuar.

Kryeministri Edi Rama po përballet me një nga sfidat më të mëdha politike të qëndrimit të tij në pushtet, pasi protestat studentore dhe qytetare në Shqipëri janë përshkallëzuar në përplasje të dhunshme me policinë.

Sipas raportimit, demonstratat, të cilat fillimisht u nxitën nga kundërshtimet ndaj planeve për një investim luksoz në bregdet, janë zgjeruar duke përfshirë kërkesa për luftën kundër korrupsionit, mbrojtjen e mjedisit dhe ndryshime politike.

Gjatë kësaj jave, protestuesit janë përplasur me policinë dhe kanë sulmuar godina shtetërore, ndërsa autoritetet kanë përdorur gaz lotsjellës dhe topa uji për të shpërndarë turmat. Në protesta janë përfshirë edhe nxënës të shkollave të mesme, pavarësisht thirrjeve të zyrtarëve drejtuar prindërve për të shmangur pjesëmarrjen e adoleshentëve në tubime.

Tensionet nisën të rriteshin që në muajin maj, pas kundërshtimeve ndaj planeve për ndërtimin e një resorti luksoz me vlerë rreth 4 miliardë dollarë, të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Projekti, i planifikuar në bregdetin shqiptar pranë ishullit të Sazanit, ka shkaktuar shqetësime për ndikimin e mundshëm mbi mjedisin dhe një zonë natyrore të mbrojtur, ku jetojnë edhe flamingot.

Zhvilluesit e projektit, nga ana tjetër, kanë këmbëngulur se investimi do të respektojë mjedisin.

Me kalimin e kohës, protestat janë zgjeruar përtej kundërshtimit ndaj projektit, duke u shndërruar në një lëvizje të njohur si “Revolucioni i Flamingove”. Qytetarët kanë ngritur shqetësime për korrupsionin e perceptuar, cilësinë e arsimit dhe mënyrën se si qeveriset vendi.

Kryeministri Edi Rama ka përjashtuar mundësinë e largimit nga detyra, ndërsa ka pretenduar se protestat po nxiten nga “duar të huaja” dhe nga forca që, sipas tij, synojnë të pengojnë zhvillimin e Shqipërisë dhe integrimin e saj në Bashkimin Evropian.

Në një video të publikuar në Facebook, Rama kritikoi përfshirjen e të miturve në protesta dhe dënoi aktet e dhunës.

“Si mund të inkurajohen të miturit të vendosin maska, të shqyejnë trotuarin dhe të sulmojnë policinë?”, citohet të ketë deklaruar kryeministri.

Ai ka argumentuar gjithashtu se përshkallëzimi i protestave vjen në një moment kur Shqipëria po shënon përparim në procesin e negociatave për anëtarësimin në Bashkimin Evropian.

“A mendoni se është rastësi që, pikërisht kur Shqipëria merr një dritë tjetër jeshile, pikërisht kur Shqipëria mbyll një kapitull tjetër \(pranimi\), pikërisht kur Shqipëria i afrohet asaj ambicie, atij objektivi historik, flakët shpërthejnë këtu? Nuk është aspak rastësi”, ka shkruar Rama në Facebook.

Kryeministri nuk ka specifikuar se cilat janë forcat për të cilat pretendon se po nxisin protestat.

Pavarësisht intensitetit të protestave, analisti i lartë Mario Bikarski, nga kompania e inteligjencës së riskut Verisk Maplecroft, vlerëson se ato nuk kanë gjasa të çojnë në rrëzimin e qeverisë Rama apo të pengojnë procesin e integrimit evropian të Shqipërisë.

Sipas tij, protestat përbëjnë një sfidë të rëndësishme për kryeministrin, por anëtarësimi në BE vijon të gëzojë mbështetje të gjerë në vend.

Bikarski vlerëson se Rama mund të detyrohet të bëjë lëshime ndaj protestuesve, përfshirë rishikimin ose braktisjen e planeve për investime shumë të mëdha në bregdet.

Ai thekson gjithashtu se kryeministri ka treguar më parë qëndrueshmëri përballë sfidave politike, ndërsa opozita nuk shihet nga të gjithë protestuesit si një alternativë e besueshme qeverisëse.

## Integrimi në BE, në sfondin e krizës politike

Protestat zhvillohen në një moment të rëndësishëm për procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Vendi ka avancuar në negociatat e anëtarësimit, ndërsa sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit mbeten çështje kyçe për përmbushjen e standardeve evropiane.

Përtej përplasjeve në rrugë, kërkesat e protestuesve për arsim më cilësor, mbrojtje të mjedisit dhe luftë kundër korrupsionit kanë zgjeruar objektivat e lëvizjes.

Mbetet për t’u parë nëse presioni qytetar do ta detyrojë qeverinë të bëjë ndryshime konkrete, veçanërisht lidhur me politikat arsimore dhe projektet e mëdha të zhvillimit bregdetar.