Luftë në horizont? Si mund të hakmerret Irani pas bombardimeve të SHBA-së

 Përshtatur nga “The Telegraph”

Pas sulmeve ajrore të autorizuara nga ish-presidenti amerikan Donald Trump ndaj tri objekteve bërthamore në Iran – Fordow, Natanz dhe Isfahan – Shtetet e Bashkuara ndodhen përballë një rreziku të shtuar për hakmarrje nga Teherani. Zyrtarë të Pentagonit kanë vendosur në gjendje gatishmërie të lartë rreth 40,000 trupa amerikane të dislokuara në Lindjen e Mesme.

Në këtë situatë të tensionuar, ekspertët parashikojnë disa skenarë për përgjigjen e mundshme iraniane.

Raketat balistike: Opsioni më i parashikueshëm

Armë më të mundshme për hakmarrjen janë raketat balistike. Irani ka në arsenalin e tij raketa si Sejil-2, me rreze veprimi deri në 2000 km – të afta për të goditur bazat amerikane në Irak, Siri, Katar, Bahrein apo Emiratet e Bashkuara Arabe.

Në janar të vitit 2020, një sulm i ngjashëm ndaj dy bazave amerikane në Irak solli plagosjen e mbi 100 ushtarëve nga shpërthimet – edhe pse nuk pati viktima. Tani, ushtria amerikane ka zhvendosur avionë F-22, F-16 dhe F-35 në rajon, ndërsa dy aeroplanmbajtëse, “Carl Vinson” dhe “Nimitz”, ndodhen në Detin Arabik ose në lëvizje drejt tij.

Mbrojtja ajrore dhe sfida e një sulmi të përqendruar

SHBA ka pozicionuar sistemet Patriot dhe THAAD në bazat kryesore në Lindjen e Mesme për të interceptuar raketat e mundshme. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se breshëritë masive mund të mbingarkojnë sistemet mbrojtëse, siç është parë në konfliktin Izrael-Iran.

Lajmi pozitiv për Uashingtonin është se kapaciteti prodhues i Iranit për raketa është tkurrur ndjeshëm, pas goditjeve të përsëritura izraelite mbi zinxhirin e furnizimit.

Proxyt e Iranit: Hamas, Hezbollah dhe Houthi

Irani ka historikisht mbështetur grupe të armatosura në rajon për të realizuar sulme indirekte ndaj SHBA-së dhe aleatëve të saj.

Rebelët Houthi në Jemen pritet të rifillojnë sulmet ndaj anijeve amerikane në Detin e Kuq.

Grupi Kataib Hezbollah në Irak ka kërcënuar me sulme të drejtpërdrejta ndaj bazave amerikane në rajon.

Megjithatë, pas një viti të rëndë për këto milici – veçanërisht Hamasin dhe Hezbollahun, që kanë pësuar humbje të mëdha nga Izraeli – efektiviteti i tyre është dobësuar dukshëm.

 Rreziku më i madh: Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit

Ngushtica e Hormuzit, një pikë strategjike për kalimin e rreth 20% të naftës globale, mbetet një nga armët më të rrezikshme të Iranit.

Ekspertët mendojnë se Irani mund të përpiqet ta mbyllë këtë rrugë duke përdorur mina detare, raketa bregdetare apo drone detarë.

Mbyllja e ngushticës mund të shkaktojë një rritje të menjëhershme të çmimit të naftës dhe të detyrojë SHBA-në të ndërhyjë ushtarakisht për të garantuar qarkullimin e lirë të energjisë.

Objektet energjetike: “Karta e fundit” e Teheranit

Nëse regjimi iranian ndjen se është në rrezik ekzistencial, ai mund të godasë objektet e prodhimit të naftës në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara ose në det.

Shembulli më i afërt është sulmi i vitit 2019 ndaj rafinerive të Abqaiq dhe Khurais në Arabinë Saudite, që përkohësisht uli gjysmën e prodhimit saudit të naftës.

Lufta kibernetike: Rrezik më i vogël për SHBA-në?

Edhe pse Irani dhe proxy-t e tij kanë kryer sulme kibernetike ndaj Izraelit dhe perëndimit, ekspertët e sigurisë mendojnë se kapaciteti i tyre aktual është i kufizuar.

Grupi “CyberAv3ngers”, i lidhur me Gardën Revolucionare Islamike, është nën hetim dhe SHBA ka ofruar një shpërblim prej 10 milionë dollarësh për informacion mbi të.

Ndërsa Trump ka paralajmëruar se çdo veprim i mëtejshëm armiqësor do të përballet me përgjigje të fortë, Teherani gjendet përpara një dileme: të hakmerret dhe të rrezikojë një përshkallëzim total, apo të ruajë status quo-në në pritje të zhvillimeve të reja ndërkombëtare.