Shkencëtarët zbulojnë sekretin/ Pse Piramida e Madhe nuk u shkatërrua nga tërmetet për 5 mijë vjet?

Forma e saj, materialet e përdorura dhe struktura e brendshme duket se kanë ndihmuar Piramidën e Madhe të Gizës të përballojë lëkundje të forta sizmike për gati 5 mijë vjet. Shkencëtarët tani kanë zbuluar disa nga arsyet pse kjo mrekulli e lashtë ka qëndruar në këmbë.

Piramida e Madhe e Gizës ka qëndruar për gati 5 mijë vjet, ndërsa qytetërime të tëra kanë ardhur dhe janë zhdukur.

E ndërtuar rreth vitit 2600 para Krishtit si varri i faraonit Keops, ose Khufu, Piramida e Madhe është e vetmja nga Shtatë Mrekullitë e Botës së Lashtë që vazhdon të qëndrojë.

Ajo përbëhet nga rreth 2.3 milionë blloqe guri dhe ndërtimi i saj mendohet se ka zgjatur më shumë se dy dekada.

Pavarësisht se Egjipti nuk është një nga rajonet me aktivitetin më të lartë sizmik në botë, vendi ka përjetuar edhe tërmete të forta. Një tërmet me magnitudë 5.9 goditi rajonin në vitin 1847, ndërsa një tjetër me magnitudë 5.9 ndodhi në vitin 1992.

Megjithatë, Piramida e Madhe ka pësuar relativisht pak dëmtime nga këto lëkundje.

Shkencëtarët studiuan mënyrën si lëkundet piramida

Për të kuptuar pse struktura ka qenë kaq rezistente, Mohamed ElGabry, gjeofizikan në Institutin Kombëtar të Kërkimeve të Astronomisë dhe Gjeofizikës në Kajro, dhe kolegët e tij matën dridhjet në 37 pika brenda dhe rreth Piramidës së Madhe.

Studiuesit nuk mund ta tundnin qëllimisht piramidën për të parë se si do të reagonte, pasi një eksperiment i tillë mund ta dëmtonte strukturën.

Në vend të kësaj, ata përdorën lëkundje shumë të vogla që shkaktohen nga burime të largëta, si valët e oqeanit, trafiku dhe ngjarje të tjera që krijojnë dridhje të lehta.

Rezultatet treguan se rreth tre të katërtat e pikave të monitoruara brenda piramidës lëkundeshin me një frekuencë prej 2.0 deri në 2.6 herë në sekondë.

Toka përreth, ndërkohë, lëkundej më ngadalë, pak më shumë se një herë në sekondë.

Një nga sekretet: piramida nuk lëkundet si toka

Dallimi mes mënyrës se si lëkundet toka dhe mënyrës se si lëkundet piramida mund të jetë një nga faktorët kryesorë që e kanë mbrojtur strukturën.

Kur një ndërtesë dhe toka poshtë saj kanë frekuenca të ngjashme natyrore, mund të ndodhë një fenomen i quajtur rezonancë.

Në këtë rast, lëkundjet mund të përforcohen dhe struktura mund të marrë më shumë energji nga lëvizja e tokës.

Te Piramida e Madhe, frekuencat e strukturës dhe të tokës janë të ndryshme.

Kjo e bën më pak të mundshme që piramida të hyjë në rezonancë me tokën gjatë një tërmeti.

Me fjalë të tjera, piramida nuk lëkundet në të njëjtën mënyrë si toka që ndodhet poshtë saj.

Edhe dhomat e fshehta luajnë një rol

Studiuesit zbuluan se edhe hapësirat e brendshme të piramidës mund të kenë ndihmuar në përballimin e lëkundjeve.

Mbi dhomën e varrimit të faraonit ndodhen disa dhoma të ndërtuara për të lehtësuar presionin.

Këto hapësira shpërndajnë peshën e madhe të strukturës dhe ndihmojnë në mbrojtjen e dhomës së varrimit në rast të një shembjeje.

Sipas matjeve të studiuesve, këto dhoma kanë edhe një efekt tjetër: ato duket se ulin forcën e lëkundjeve në pjesën e sipërme të piramidës.

Brenda piramidës lëkundjet mund të jenë më të forta

Edhe pse Piramida e Madhe është jashtëzakonisht e qëndrueshme, ajo nuk është plotësisht e palëvizshme gjatë lëkundjeve.

Në dhomën e mbretit, e cila ndodhet shumë mbi shkëmbin bazë dhe pranë qendrës së piramidës, dridhjet mund të jenë rreth katër herë më të forta se ato në nivelin e tokës.

Por në dhomat që ndodhen mbi të dhe që shërbejnë për lehtësimin e presionit, lëkundjet ishin rreth tre herë më të forta.

Studiuesit ende nuk e dinë saktësisht pse këto dhoma e reduktojnë forcën e lëkundjeve.

Forma e piramidës është një tjetër avantazh

Piramida ka një formë jashtëzakonisht të qëndrueshme.

Baza e saj e gjerë dhe anët që ngushtohen drejt majës bëjnë që masa e madhe e strukturës të shpërndahet në mënyrë të qëndrueshme.

Së bashku me materialet e përdorura dhe strukturën e brendshme, kjo formë duket se ka ndihmuar Piramidën e Madhe të përballojë lëkundjet e tokës për mijëra vjet.

Një nga studiuesit e përfshirë në kërkim e konsideron veçanërisht mbresëlënës faktin që kjo strukturë u ndërtua rreth 4600 vjet më parë, në një kohë kur njerëzit kishin në dispozicion mjete dhe burime shumë më të kufizuara se inxhinierët modernë.

A e ndërtuan egjiptianët piramidën për t'i rezistuar tërmeteve?

Kjo është një pyetje që studimi nuk mund t'i japë përgjigje.

Fakti që Piramida e Madhe ka një strukturë që i reziston mirë lëkundjeve nuk do të thotë se ndërtuesit e lashtë e projektuan atë posaçërisht për të përballuar tërmetet.

Shkencëtarët nuk mund të konfirmojnë nëse rezistenca ndaj tërmeteve ishte një objektiv i drejtpërdrejtë i arkitektëve të lashtë egjiptianë.

Ajo që mund të thuhet është se kombinimi i formës, materialeve dhe strukturave të brendshme i ka dhënë piramidës një qëndrueshmëri të jashtëzakonshme.

Një mësim për arkitekturën moderne

Studiuesit besojnë se mënyra se si Piramida e Madhe i ka përballuar mijëra vjet mund të ofrojë ide edhe për inxhinierinë moderne.

Ndërtesat e sotme projektohen zakonisht për të qëndruar për dekada ose disa qindra vjet.

Për të kuptuar se si mund të ndërtohen struktura që zgjasin shumë më gjatë, inxhinierët mund të studiojnë ndërtesa të lashta që kanë mbijetuar për mijëra vjet.

Piramida e Madhe është një prej shembujve më të jashtëzakonshëm.

Pas afro 5 mijë vitesh, ajo vazhdon të qëndrojë në këmbë. Dhe tani shkencëtarët kanë një ide më të qartë se pse: forma e saj e qëndrueshme, shpërndarja e masës, materialet dhe mënyra se si struktura reagon ndaj lëkundjeve të tokës kanë ndihmuar që ajo të mos pësojë dëmtime të mëdha nga tërmetet.