Ironia e fatit – Millosheviçi e dënoi me 10 vjet burg në vitin 1997, ndërsa Haga i jep Thaçit 25 vjet, tri dekada më vonë

Një dënim prej 10 vitesh në vitin 1997 dhe një tjetër prej 25 vitesh, pothuajse tri dekada më vonë. Hashim Thaçi është përballur me dy vendime gjyqësore në periudha historike, sisteme drejtësie dhe rrethana krejtësisht të ndryshme.

I pari u dha në korrik të vitit 1997, kur Gjykata e Qarkut në Prishtinë funksiononte nën sistemin shtetëror të atëhershëm të Serbisë. Procesi ndaj Thaçit u zhvillua në mungesë dhe përfundoi me dënimin e tij me 10 vite burg.

Autoritetet serbe e akuzonin atë për veprimtari që i klasifikonin si terroriste, përfshirë sulme ndaj forcave policore dhe ushtarake serbe.

Thaçi në atë periudhë vepronte në ilegalitet dhe njihej me nofkën “Gjarpri”. Ai ishte përfshirë në strukturat e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe nuk u arrestua për të vuajtur dënimin e dhënë nga gjykata serbe.

Vendimi i vitit 1997 duhet parë edhe në kontekstin politik dhe të sigurisë së asaj kohe. Beogradi e konsideronte UÇK-në organizatë terroriste, ndërsa për mbështetësit shqiptarë të saj ajo ishte një lëvizje e armatosur për çlirimin e Kosovës nga sundimi serb.

Vetëm dy vite pas atij dënimi, pozicioni politik i Thaçit kishte ndryshuar rrënjësisht. Në vitin 1999 ai u shfaq në skenën ndërkombëtare si një prej përfaqësuesve kryesorë politikë të UÇK-së dhe drejtoi delegacionin shqiptar të Kosovës në bisedimet e Rambujesë.

Pas luftës, Thaçi kaloi nga drejtimi politik i UÇK-së në politikën institucionale. Ai themeloi Partinë Demokratike të Kosovës dhe gjatë viteve mbajti disa nga postet më të larta shtetërore, përfshirë ato të kryeministrit, ministrit të Jashtëm dhe presidentit.

Një nga momentet më të rëndësishme të karrierës së tij politike erdhi më 17 shkurt 2008. Në cilësinë e kryeministrit, Thaçi lexoi në Kuvend Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës.

Më shumë se dy dekada pas vendimit të gjykatës serbe, Thaçi u përball me një proces gjyqësor të një natyre tjetër.

Në nëntor 2020, pas konfirmimit të aktakuzës nga Dhomat e Specializuara të Kosovës, ai dha dorëheqjen nga posti i presidentit dhe u transferua në qendrën e paraburgimit në Hagë. Gjatë procesit, Thaçi i mohoi akuzat dhe u deklarua i pafajshëm.

Më 16 shtator 2026, trupi gjykues shpalli aktgjykimin e shkallës së parë, duke e dënuar Thaçin me 25 vite burgim për krime lufte. Ai nuk u shpall fajtor për akuzat për krime kundër njerëzimit.

Kështu, mes dy vendimeve qëndrojnë 29 vite dhe dy kontekste thelbësisht të ndryshme.

Në vitin 1997, Thaçi u dënua në mungesë nga sistemi gjyqësor nën autoritetin e Beogradit për veprimtarinë që autoritetet serbe ia atribuonin në kuadër të rezistencës së armatosur. Në vitin 2026, Dhomat e Specializuara në Hagë e gjykuan mbi bazën e përgjegjësisë penale individuale për krime të kryera gjatë luftës.

Dy procese të ndryshme, në dy epoka të ndryshme, që përbëjnë dy prej kapitujve më të rëndësishëm gjyqësorë në historinë politike të Hashim Thaçit.