Kush është mbreti i ri i Norvegjisë? Haakon VIII, dashuria që sfidoi monarkinë dhe familja në qendër të skandaleve

Një kapitull i ri ka nisur për monarkinë norvegjeze, pas marrjes së fronit nga Haakon VIII. Ai pason babain e tij, Harald V, dhe bëhet mbreti i katërt i Norvegjisë që nga rikthimi i monarkisë moderne në vitin 1905, pas pavarësisë së vendit nga Suedia.

Në një nga angazhimet e tij të para si mbret, Haakon drejtoi një mbledhje të jashtëzakonshme të kabinetit, ku shpalli titullin e tij mbretëror. Ai vendosi gjithashtu të mbajë të njëjtën moto të përdorur nga babai i tij: “Gjithçka për Norvegjinë”.

Haakon merr drejtimin e një monarkie që vazhdon të gëzojë mbështetje të gjerë në shoqërinë norvegjeze, por njëkohësisht trashëgon edhe një familje mbretërore që vitet e fundit është përballur me polemika dhe skandale. Harald V ishte një figurë jashtëzakonisht e dashur në Norvegji, gjë që u reflektua edhe në reagimet e forta emocionale të qytetarëve para dhe pas vdekjes së tij.

Tani, një nga sfidat kryesore të Haakonit do të jetë ruajtja e këtij besimi të publikut.

Si princ i kurorës, Haakon kishte punuar prej vitesh krah të atit dhe në periudhën e fundit kishte marrë gjithnjë e më shumë përgjegjësi. Ai kishte shërbyer shpesh si regjent kur Harald ishte i sëmurë ose nuk mund të përmbushte detyrat mbretërore. Vetë Harald V e kishte konsideruar Haakonin si personin e duhur për të vazhduar punën e tij.

Historiani norvegjez Trond Noren Isaksen e përshkruan Haakonin si një figurë më të rezervuar se babai i tij. Harald njihej për karizmën dhe sensin e humorit, ndërsa Haakon është më i qetë dhe analitik. Megjithatë, vitet e fundit ai është shfaqur më i çlirët dhe ka treguar më shumë nga personaliteti i tij.

Haakon lindi në vitin 1973 dhe është fëmija më i vogël i mbretit Harald V dhe mbretëreshës Sonja. Ai u bë princ i kurorës në moshën 17-vjeçare, pas vdekjes së gjyshit të tij, mbretit Olav V, në vitin 1991.

Ndryshe nga shumë anëtarë të familjeve mbretërore evropiane, Haakon u arsimua fillimisht në shkolla publike në Norvegji. Më pas shërbeu për katër vjet në marinën norvegjeze dhe në vitin 1995 u diplomua në Akademinë Detare Norvegjeze. Në vend që të ndiqte gjurmët e babait dhe gjyshit të tij dhe të studionte në Oksford, ai zgjodhi Kaliforninë, ku studioi shkenca politike në Universitetin e Berkeley-t.

Jeta personale e Haakonit u bë gjithashtu një pjesë e rëndësishme e imazhit modern të monarkisë norvegjeze. Në vitin 1999, ai takoi Mette-Marit Tjessem Hoiby në një festival muzikor në Kristiansand. Marrëdhënia e tyre shkaktoi debate të mëdha në Norvegji, pasi Mette-Marit ishte nënë beqare dhe kishte një të kaluar që u konsiderua e pazakontë për bashkëshorten e ardhshme të mbretit.

Çifti u përball me kritika edhe për faktin se bashkëjetoi para martesës. Disa kritikë paralajmëruan se lidhja mund të dëmtonte rëndë monarkinë. Megjithatë, Mette-Marit fitoi gradualisht simpatinë e publikut dhe martesa e tyre në vitin 2001 u shndërrua në një simbol të ndryshimit të monarkisë norvegjeze dhe përshtatjes së saj me shoqërinë moderne.

Haakon dhe Mette-Marit kanë dy fëmijë së bashku, princeshën Ingrid Alexandra dhe princin Sverre Magnus. Ingrid Alexandra, 22 vjeçe, bëhet tashmë princeshë e kurorës dhe trashëgimtare e fronit.

Ingrid Alexandra, 22 vjeçe, bëhet princeshë e kurorës dhe trashëgimtare e fronit

Megjithatë, fillimi i mbretërimit të Haakon VIII vjen në një periudhë të vështirë për familjen mbretërore. Bashkëshortja e tij, Mette-Marit, është përballur me kritika për lidhjet e saj të së kaluarës me Jeffrey Epstein, ndërsa djali i saj nga një marrëdhënie e mëparshme, Marius Borg Hoiby, është dënuar për përdhunim në një proces të ndjekur publikisht. Høiby e ka apeluar vendimin.

Çështja është bërë edhe më e ndjeshme pasi një prej grave në procesin gjyqësor u përdhunua në pronën e Haakonit në Skaugum, pranë Oslos. Familja mbretërore ka theksuar vazhdimisht se Hoiby nuk është anëtar i familjes mbretërore dhe nuk ka status mbretëror.

Pak para nisjes së gjyqit të Hoiby-t, u publikuan dokumente që tregonin kontaktet e shpeshta të Mette-Marit me Jeffrey Epstein. Ajo më pas kërkoi falje dhe pranoi se kishte treguar gjykim të dobët, duke thënë se do të kishte dashur të mos e kishte takuar kurrë.

Situata u rëndua më tej nga gjendja shëndetësore e Mette-Marit. Ajo ishte diagnostikuar me fibrozë pulmonare në vitin 2018 dhe, vetëm dy ditë pas përfundimit të gjyqit të djalit të saj, iu nënshtrua një transplanti të mushkërive. Mjekët kanë bërë të ditur se stabiliteti i plotë i gjendjes së saj nuk mund të vlerësohet deri pas një viti nga transplanti.

Për Haakonin, kjo do të jetë një periudhë veçanërisht e vështirë. Ai duhet të mbështesë bashkëshorten e tij, ndërsa njëkohësisht merr përgjegjësinë e plotë për monarkinë dhe përpiqet të ruajë besimin e publikut.

Ekspertët mbretërorë në Norvegji besojnë se mënyra se si Haakon dhe familja e tij do t’i trajtojnë këto çështje do të jetë vendimtare. Transparenca dhe komunikimi i drejtpërdrejtë me publikun mund të jenë veçanërisht të rëndësishme për të shmangur spekulimet.

Megjithatë, mbështetja për monarkinë norvegjeze mbetet përgjithësisht e fortë. Haakon ka kaluar pjesën më të madhe të jetës së tij duke u përgatitur për këtë moment dhe gjatë viteve të fundit ka ushtruar gradualisht gjithnjë e më shumë përgjegjësi.