Europa po nxehet më shumë se çdo zonë tjetër e planetit! Ja cilat janë tre arsyet kryesore

Mbi 1.300 persona kanë humbur jetën në Europë për shkak të temperaturave të larta vetëm gjatë një jave. Shifra u bë publike nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), e cila thekson se Europa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë, me një ritëm pothuajse dy herë më të lartë se mesatarja globale.

Ky vlerësim nuk është i ri. Ai ishte evidentuar edhe në raportin e fundit për gjendjen e klimës nga Copernicus, programi i Bashkimit Europian për vëzhgimin e Tokës. Megjithatë, lidhja e drejtpërdrejtë mes ndryshimeve klimatike dhe rritjes së numrit të vdekjeve ka shtuar shqetësimin për pasojat që priten në dekadat e ardhshme. Sipas të dhënave, temperatura mesatare globale është rritur me 0,27 gradë Celsius për dekadë që nga vitet 1990. Në Europë ritmi ka qenë dukshëm më i lartë, me 0,56 gradë për dekadë. Në Australi rritja ka qenë 0,23 gradë, ndërsa në Azi 0,46 gradë.

Rajoni i vetëm që po ngrohet edhe më shpejt është Arktiku, ku temperatura është rritur me 0,75 gradë për dekadë. Krahasuar me periudhën paraindustriale (1850-1900), temperatura mesatare në Europë është rritur me rreth 2,5 gradë Celsius, ndërsa periudha 2023-2025 ka qenë më e nxehta e regjistruar ndonjëherë. Ekspertët thonë se ka disa arsye pse Europa po ngrohet më shpejt se pjesa tjetër e planetit.

Sipas Carlo Buontempo, drejtor i Shërbimit për Ndryshimet Klimatike në Copernicus, faktori i parë është pakësimi i mbulesës së dëborës.

“Europa Qendrore ka humbur rreth dy javë mbulim me dëborë, ndërsa Alpet, Pirenejtë dhe një pjesë e maleve skandinave kanë humbur sasi të mëdha akulli. Kjo bën që toka më e errët të ekspozohet ndaj rrezatimit diellor, të thithë më shumë energji dhe të ngrohet më shpejt. Gjithashtu, një pjesë e Arktikut përfshihet në hapësirën gjeografike të Europës dhe ky është rajoni që po ngrohet më shumë në botë”, shpjegon ai.
Faktori i dytë lidhet me praninë gjithnjë e më të shpeshtë të anticiklonit afrikan, në vend të atij atlantik. Klimatologu Silvio Gualdi nga Qendra Euro-Mesdhetare për Ndryshimet Klimatike (CMCC) thotë se ndryshimet klimatike kanë zgjatur dhe forcuar valët e të nxehtit.

“Në Europën Perëndimore dhe në pellgun e Mesdheut, këto episode lidhen shpesh me presion të lartë të qëndrueshëm atmosferik, rrezatim të fortë diellor, toka të thata dhe ardhjen e masave të ajrit të nxehtë nga Afrika e Veriut. Studimet tregojnë se ndryshimet në qarkullimin atmosferik mund të kenë kontribuar në shtimin e valëve të të nxehtit, sidomos në Europën jugperëndimore“, shprehet ai.
Arsyeja e tretë është më pak e zakonshme. Sipas Buontempos, legjislacioni europian për uljen e ndotjes së ajrit ka përmirësuar ndjeshëm cilësinë e ajrit, duke reduktuar grimcat dhe pluhurin në atmosferë. Megjithatë, ai thekson se kjo nuk do të thotë se ndotja ishte më e mirë.