BE-ja e vendosur të reagojë ndaj tarifave të Trump - "Bazuka" prej 93 miliardë dollarësh për Groenlandën

Bashkimi Evropian po diskuton mënyrat për të reaguar dhe për të ushtruar presion mbi Uashingtonin në përgjigje të kërcënimeve të Donald Trump për të vendosur tarifa ndaj aleatëve të NATO-s që kundërshtojnë planet e tij për të aneksuar Grenlandën, një veprim që shënon krizën më serioze në marrëdhëniet transatlantike në dekada.

Ndërsa udhëheqësit evropianë e kuptojnë se presidenti amerikan nuk po bën bllof për çështjen e Grenlandës, ambasadorët e BE-së u takuan në Bruksel të dielën në mbrëmje për të diskutuar opsionet e tyre.

Gjatë këtij takimi, Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa deklaroi se do të thërrasë një samit të jashtëzakonshëm të udhëheqësve të BE-së në ditët në vijim, me shumë mundësi të enjten e ardhshme, ndërsa njoftoi gjashtë angazhimet e Bashkimit Evropian që dolën nga diskutimet me Shtetet Anëtare.

Uniteti në parimet e së drejtës ndërkombëtare, integritetit territorial dhe sovranitetit kombëtar

Korniza e mbështetjes dhe solidaritetit për Danimarkën dhe Groenlandën

Njohja e interesit të përbashkët transatlantik për paqen dhe sigurinë në Arktik, veçanërisht përmes NATO-s

Vlerësimi i përbashkët se tarifat do të dëmtonin marrëdhëniet transatlantike dhe do të ishin të papajtueshme me marrëveshjen tregtare BE-SHBA

Gatishmëria për t'u mbrojtur kundër çdo forme shtrëngimi

Gatishmëria për të vazhduar bashkëpunimin konstruktiv me Shtetet e Bashkuara për të gjitha çështjet me interes të përbashkët.

Vendimi për kundërmasa kërcënohet

Sipas Financial Times, vendet evropiane po shqyrtojnë vendosjen e tarifave për mallra amerikane me vlerë 93 miliardë euro ose kufizimin e aksesit në tregun evropian për kompanitë amerikane.

Sipas zyrtarëve të përfshirë në diskutime, hakmarrja synon t'u japë udhëheqësve evropianë një avantazh në takimet vendimtare me presidentin e SHBA-së në Forumin Ekonomik Botëror në Davos këtë javë.

Udhëheqësit evropianë po përpiqen të gjejnë një kompromis që do të parandalojë një përçarje të thellë në aleancën ushtarake perëndimore, e cila do të përbënte një kërcënim për sigurinë e Evropës.

"Bazuka" e BE-së në tryezë

Lista e tarifave evropiane u hartua vitin e kaluar, por u pezullua deri më 6 shkurt për të shmangur një luftë tregtare në shkallë të plotë. Të dielën (18/1), 27 ambasadorët e BE-së diskutuan riaktivizimin e saj, së bashku me të ashtuquajturin Akt Anti-Shtytjeje (ACI) të BE-së "bazuka", i cili mund të kufizojë aksesin e kompanive amerikane në tregun e brendshëm.

Ligji anti-shtytjeje i miratuar në vitin 2023 për të luftuar shantazhin politik përmes tregtisë do t'i lejonte BE-së të kufizojë pjesëmarrjen e vendeve të treta në prokurimin publik, të kufizojë licencat tregtare dhe të bllokojë aksesin në tregun e vetëm.

Instrumenti nuk është përdorur kurrë dhe, ndërsa do të kishte implikime serioze për shërbimet dhe produktet amerikane, mund të ketë edhe pasoja më të gjera gjeopolitike.

"Nëse kjo vazhdon, masat hakmarrëse janë në dispozicion... (Trump) po përdor metoda thjesht mafioze", tha një diplomat evropian. "Në të njëjtën kohë, ne duam të bëjmë një thirrje publike për qetësi dhe ta lëmë të qetësohet." "Mesazhi është... karrota dhe shkopi", shtoi ai.

Dy "kampe" në BE

Evropa duket e ndarë në lidhje me vendosjen e kundërmasave: ata që bëjnë thirrje për një përgjigje vendimtare dhe ata që bëjnë thirrje për ulje të tensioneve përmes dialogut.

Franca i ka kërkuar BE-së të përgjigjet me ICA-në, e cila nuk është përdorur që nga miratimi i saj në vitin 2023. Parisi dhe Berlini po koordinojnë një përgjigje të përbashkët, me ministrat e tyre përkatës të financave që planifikojnë të takohen në Berlin të hënën përpara se të udhëtojnë për në Bruksel për t'u takuar me homologët e tyre evropianë, tha një zyrtar francez për Financial Times. "Çështja duhet të diskutohet edhe me të gjithë partnerët e G7 gjatë presidencës franceze", shtoi ai.

Ndërsa shumë shtete të tjera anëtare të BE-së kanë shprehur mbështetje për të eksploruar se si ICA mund të vendoset kundër Shteteve të Bashkuara, shumica kanë bërë thirrje për dialog me Trump përpara se të njoftojnë hakmarrjen, thanë diplomatët e informuar mbi diskutimet për FT. "Ne duhet ta ulim tonin", tha një diplomat tjetër evropian.

"Ne duam të bashkëpunojmë dhe nuk jemi ne ata që kërkojmë konflikt", tha Mette Frederiksen, Kryeministrja e Danimarkës.

Kërcënimet e Trump "sigurisht e justifikojnë ICA-në, pasi do të përbënte shtrëngim formal", tha një zyrtar i tretë evropian. "Por ne duhet ta përdorim kohën deri më 1 shkurt për të parë nëse Trump është i interesuar për deeskalimin", shtoi ai, duke shtuar se shumë gjëra do të varen nga rezultati i bisedimeve të Davosit.

Zyrtarët evropianë thanë se shpresonin që kërcënimet e tyre për hakmarrje do të rrisnin presionin dypartiak në Shtetet e Bashkuara kundër veprimeve të Trump dhe do ta bënin atë të tërhiqej nga vendosja e tarifave.

"Është një situatë që nuk lejon më kompromis, sepse nuk mund të heqim dorë nga Groenlanda", tha një zyrtar i katërt evropian. "Edhe amerikanët racionalë e dinë se kutia e Pandorës sapo është hapur."/CNN