Kërcënime, telefonata dhe ‘lojë rolesh’, Trump - Netanyahut: Më mirë bëj kujdes, përndryshe do të mbetesh vetëm

NEW YORK – Izraeli ka goditur drejtpërdrejt Iranin për herë të parë që nga armëpushimi i 8 prillit, si përgjigje ndaj lëshimit të raketave balistike nga Teherani drejt shtetit hebre. Sulmi iranian kishte ardhur si kundërpërgjigje ndaj bombardimeve izraelite kundër Hezbollahut në Bejrut.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu veproi pak pasi Donald Trump kishte paralajmëruar disa gazetarë se do ta telefononte atë për t’i kërkuar të mos kundërpërgjigjej. Megjithatë, sipas një rindërtimi të publikuar nga faqja Axios, gjatë bisedës telefonike Netanyahu argumentoi se mosveprimi do të dëmtonte si Izraelin, ashtu edhe Shtetet e Bashkuara, si dhe marrëveshjen që Trump po përpiqet të arrijë.

Netanyahu, pra, nuk e interpretoi telefonatën si një ndalim të qartë për të goditur. Pak më vonë, izraelitët informuan amerikanët se kishin vendosur të kundërpërgjigjeshin dhe ranë dakord me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, për objektivat e mundshëm.

Trump i tha Axios se kishte arritur të "kufizonte" sulmet izraelite. Megjithatë, në Iran u godit edhe një impiant petrokimik.

Pas bombardimeve të reja mes Izraelit dhe Iranit – ndërsa, sipas Axios, Shtetet e Bashkuara ndihmuan në interceptimin e raketave iraniane të lëshuara drejt Izraelit – dhe pas telefonatave të disa aleatëve të Gjirit Persik që i kërkuan të frenonte kryeministrin izraelit, Trump e telefonoi sërish dje Netanyahun, duke i kërkuar t’u jepte fund sulmeve.

Ai tha se e kishte paralajmëruar me këto fjalë: "Bibi, bëj kujdes, sepse shumë shpejt do të mbetesh vetëm", duke lënë të kuptohet se kishte penguar sulme edhe më të mëdha. Të paktën për momentin, si Izraeli ashtu edhe Irani janë ndalur.

Edhe mes mbështetësve të presidentit amerikan ka nga ata që përsërisin se Netanyahu po e "përdor" Trumpin dhe se presidenti amerikan është bërë peng i vendimeve të aleatit të tij. Është e qartë se interesat e tyre ndryshojnë sa i përket përfundimit të luftës. Megjithatë, si zakonisht, ekziston një koordinim mes Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara, ndërsa presidenti amerikan beson se mund ta përdorë situatën në favor të objektivave të tij, për të ushtruar presion dhe për të marrë më shumë lëshime nga Irani.

"Negociatat përfundimtare të paqes po ecin përpara, megjithëse hasin pengesa të shkaktuara nga injoranca ose budallallëku", shkroi dje presidenti në rrjetin e tij Truth Social.

Ekziston një përplasje lidhur me përmbajtjen e marrëveshjes paraprake. Teherani e ka lidhur atë me një armëpushim në Liban, diçka së cilës Netanyahu, por edhe disa aleatë të Gjirit Persik, i kundërshtohen, pasi sipas tyre kjo do të legjitimonte Hezbollahun.

Uashingtoni po përpiqet ta bindë Teheranin që të ndajë dosjen iraniane, që lidhet me programin bërthamor, nga ajo libaneze, duke argumentuar se Irani nuk mund të diktojë çdo vendim ushtarak të shtetit hebre dhe se vazhdimi i lidhjes së këtyre dy çështjeve rrezikon të çojë në një përshkallëzim të mëtejshëm.

Nga ana tjetër, iranianët janë të bindur se Trump nuk dëshiron rikthimin e një lufte të plotë, për shkak të ndikimit që ajo do të kishte në çmimet e karburanteve dhe për shkak të zgjedhjeve të ndërmjetme që po afrohen në Shtetet e Bashkuara. Për këtë arsye, ata vazhdojnë të kërkojnë që armëpushimi në Liban të përfshihet në memorandumin e mirëkuptimit me SHBA-në, së bashku me zhbllokimin e një pjese të fondeve iraniane të ngrira jashtë vendit. Njëkohësisht, ata deklarojnë se janë të gatshëm të mbështesin një përshkallëzim të konfliktit.

Në një intervistë me Kristen Welker të NBC-së, përpara se të hidhte mikrofonin në tokë, ta shkelte dhe të largohej, pasi gazetarja kundërshtoi pretendimet e tij për zgjedhjet e "vjedhura" nga Partia Demokratike, Trump mohoi se kishte deklaruar më parë se nuk do të zhvillonte më luftëra.

"Së pari, unë nuk kam garantuar kurrë se nuk do të kishte më luftëra. Përndryshe, pse do të kisha ndërtuar ushtrinë më të fuqishme në botë?", tha ai.

Megjithatë, Trump përsëriti se nuk i pëlqejnë "luftërat e pafundme".

"Ne jemi atje vetëm për disa muaj dhe kërcënimi, në masë të madhe, zhduket. Shumë shpejt gjithçka do të marrë fund. Por unë nuk mund të lejoj që Irani të ketë armë bërthamore", deklaroi presidenti amerikan./Corriere della Sera/